ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਵਨਵਾਸ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਨ ਦੀ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਏ ਸੁੰਦਰਿ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਕਾਂਟੇਦਾਰ ਹਨ, ਉਥੇ ਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ ਘਾਹ ਹੈ, ਟਾਹਣੀਆਂ ਉਲਝੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲ ਸਦਾ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਰ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੰਗਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਲਾਲਚ ਛੱਡਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਲ ਲਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੇਰਾ ਜੰਗਲ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਤੇਰੀ ਕੋਈ surakhya ਨਹੀਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਹਨ।" ਪਰ ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵਨ ਲੈ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਰੋ ਪਈ। ਉਹ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਗੁਣ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਿਰਣ, ਸਿੰਘ, ਹਾਥੀ, ਬਾਘ, ਸ਼ਰਭ, ਊਠ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵ—ਇਹ ਸਭ, ਰਾਘਵ, ਤੇਰੀ ਮੂਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਣਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਡਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਜੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਇਥੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਇੰਦਰ ਵੀ, ਰਾਘਵ, ਜਦ ਤੂੰ ਕੋਲ ਹੋਵੇਂ, ਮੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ। ਜਿਹੜੀ ਔਰਤ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਰਾਮ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੇ ਘਰ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਓ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲਾਂ। ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜੰਗਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਅਭਿਆਸਿਤ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਸੰਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਔਰਤ ਤੋਂ ਵੀ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਰਾਘਵ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਲਈ। ਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਾਂਗੀ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮੇਰਾ ਤੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ, ਇਹ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।" "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਉਆਂ ਤੋਂ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ, ਨਿੱਛਲ, ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ? ਤੈਨੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ਹਿਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਕਰ ਲਵਾਂਗੀ।" ਸੀਤਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਬਹੁ-ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਨ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਾ ਹੋਏ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਥਿਲੀ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਗਰਮ ਹੰਜੂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ, ਨਰਮ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਵਨ-ਵਾਸ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਸੀਤਾ, ਜਿਹੜੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਚੌੜੇ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਮੇਰੇ ਪਿਉ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਜਮਾਈ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮਰਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ? ਜੇ ਲੋਕ ਅਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਝੂਠ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਕੀ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?" "ਮੈਨੂੰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਸਮਝ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰਨ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਚੱਲਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਾਂਗੀ, ਹੇ ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲਾਂਗੀ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਤੇ ਕਲੰਕ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਨਚਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ। ਜਿਸ ਲਈ ਤੂੰ ਸਹੀ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਜਿਸ ਦੀ tu seva ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰੇ ਪਿਆਰ, ਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਰੱਖੇ, ਤੇ ਵਨਵਾਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਬਲ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ।