ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਜੰਗਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਨੇਰਾ ਛਾਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਭੁੱਖ ਵੀ ਸਦਾ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਖ਼ਤਰੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜੰਗਲ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੋਰ ਵੀ ਕਠਿਨ ਹੈ। ਪਿਆਰੀਏ, ਇੱਥੇ ਰਸਤੇ-ਰਸਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸੰਪ, ਆਪਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ 'ਚ ਨਿੜਰ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ, ਆਪਣੇ ਵਕਰੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਰਿਪਟਦੇ ਹੋਏ, ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੋਰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੱਖੀਆਂ, ਬਿਛੂ, ਕੀੜੇ ਤੇ ਡੰਕ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਰੱਖਤ ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕੁਸ਼ ਤੇ ਕਾਸ਼ ਦੀ ਘਾਹ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਿੱਢੀਆਂ-ਵਿੱਢੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗਲ ਸਦਾ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਦੁੱਖ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਰ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜੰਗਲ ਸਦਾ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਲਾਲਚ ਛੱਡਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਵੱਲ ਲਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗਲ ਸਦਾ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰਾ ਜੰਗਲ ਜਾਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਉੱਥੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੰਗਲ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਰਾਮ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਸੁਣੀਆਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਹੰਜੂ ਵਹਿ ਪਏ, ਤੇ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੋਲਣੀ ਲੱਗੀ, "ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਜੋ ਵੀ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਗੁਣ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ, ਨ ਕਿ ਦੋਸ਼। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹਰਣ, ਸਿੰਘ, ਹਾਥੀ, ਬਾਘ, ਸ਼ਰਭ, ਊਂਠ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਜਾਨਵਰ ਹਨ, ਪਰ, ਰਾਘਵ, ਉਹ ਸਭ ਕਦੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਣਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਰਾਘਵ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੋਵੇਂ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ। ਇਕ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਰਾਮ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਉਦਾਹਰਨ ਵਿਖਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵਸਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਹੁਕਮ ਮਿਲੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗੀ—ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ ਸੱਚ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਣਅਭਿਆਸ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ, ਮਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇਕ ਸੰਤ ਔਰਤ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਲੈ ਚੱਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਤਰਸਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਰਾਘਵ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ। ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਕੇ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਤੀ ਹੀ ਔਰਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਹੇ ਧੰਨਯ, ਮੇਰਾ ਤੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟੇਗਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੱਲਾਂ 'ਚੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਜਿਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੱਚੀ ਤੇ ਭਗਤ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ—ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਦੱਸ। ਤੈਨੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਭਗਤ, ਸਚੀ, ਲਾਚਾਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਸਮਾਨ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਨੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੌਤ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਵਾਂਗੀ।" ਉਸਨੇ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬਲਵਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਜੰਗਲ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਮਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਸੀਤਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਗਰਮ ਹੰਜੂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਹਿ ਪਏ। ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮੈਥਲੀ, ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਮਨਾਉਣ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਗਰਵ ਨਾਲ, ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਜਵਾਈ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮਰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਬੈਠੇ? ਹਾਏ, ਜੇ ਲੋਕ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਹਿ ਦੇਣ ਕਿ ਰਾਮ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਝੂਠ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਕੀ ਐਸਾ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹੈਂ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?