ਸਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਭਾਵੁਕਤਾ ਨਾਲ ਰਾਮ ਜੀ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲਾਂਗੀ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖਾਵਾਂਗੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਹਾੜ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖਵਾਓ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ, ਜਿੱਥੇ ਹੰਸ ਤੇ ਬਗਲੇ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੂਰਨ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਵੇਖਾਂਗੀ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਝੀਲਾਂ 'ਚ ਸਨਾਨ ਕਰਾਂਗੀ ਤੇ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਰਹਾਂਗੀ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਸੌ ਸਾਲ ਨਹੀਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁੱਖ ਪਾਵਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੱਦ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ; ਸਵਰਗ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜੇਕਰ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਜੰਗਲ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਰਣ, ਬੰਦਰ ਤੇ ਹਾਥੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਫੜਕੇ ਤੇਰੇ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਾਂਗ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਜੀਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ। ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲੋ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਵਧਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਂਗੀ।" ਇਹ ਧਰਮ-ਪੂਰਨ, ਨਿਆਏ ਵਾਲੀ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ ਸੀ, ਸਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਿਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਦੀ ਕਠਿਨਾਈਆਂ ਦੱਸ ਕੇ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਿਤਾ, ਤੂੰ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਤੇ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੈਂ। ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਧਰਮ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਮਨ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਰਹੇ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹਨ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਜੰਗਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਤਰੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਹ ਸਲਾਹ ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਉੱਥੇ ਕਦੇ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਸਦਾ ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ 'ਚ ਵੱਸਦੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਦਹਾੜ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ ਡੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਜੋ ਨਿਡਰ ਤੇ ਮਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਜਾੜ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ ਜੰਗਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੁਖਦਾਇਕ ਹੈ। ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਮਗਰਮੱਛ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਮੈਲਾ ਤੇ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਹਾਥੀ ਲਈ ਵੀ ਜੰਗਲ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਰਸਤੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਤੇ ਰਸਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਹਨ। ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਟੁੱਟੀ-ਫੁੱਟੀ ਛਾਉਣੀ 'ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਥੱਕ ਕੇ ਸੁੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਇਕ ਹੈ। ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ, ਫਲਾਂ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਜਾਨ ਹੈ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ, ਜਟਾ ਤੇ ਛਾਲ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ, ਆਏ ਹੋਏ ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਸਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਸਦਾ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜੋ ਮਿਲੇ, ਉਹੀ ਖਾਣਾ, ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ, ਹਨੇਰਾ, ਤੇ ਸਦਾ ਭੁੱਖ ਹੈ; ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਹਨ। ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸੱਪ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਨੀੜ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਸੱਪ ਰਸਤੇ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਕੀੜੇ, ਬਿਛੂ, ਮੱਖੀਆਂ ਸਦਾ ਦੁਬਲੇ-ਪਤਲੇ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰੁੱਖ ਕਾਂਟੇਦਾਰ, ਕੁਸ਼ ਤੇ ਕਾਸ਼ ਘਾਹ, ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਦੁਖ ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਲਾਲਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ; ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਨਾ। ਇਸ ਲਈ, ਸਿਤਾ, ਤੇਰਾ ਜੰਗਲ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਉੱਥੇ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹਨ।" ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ; ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤੇ ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਤਾ ਨੇ, ਰੋਣ ਵਾਲੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਗੁਣ ਹੀ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਰਣ, ਸ਼ੇਰ, ਹਾਥੀ, ਬੱਘ, ਸ਼ਰਭ, ਉਠ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ—ਇਹ ਸਭ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣਗੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਡਰ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਰਾਮ ਜੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸਿਤਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਨਿਰਣਯ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹੀ।