ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ ਵਿਭਾਂਡਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਆਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਸਨ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇ। ਉਹ ਬੋਲੇ, “ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਵਿਭਾਂਡਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਰਤਬ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਸਾਡਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਇੱਥੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ, ਸੁੰਦਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੀਤੀ-ਰਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਕਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸਚੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ। ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ—ਜਲ ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਮੂਲ-ਫਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਤਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਜਲਦੀ ਜਾਣ ਦੀ ਸੋਚੀ। ਉਹ ਬੋਲੇ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਵਧੀਆ ਫਲ ਵੀ ਹਨ—ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ।” ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਮਿੱਠੇ ਕੇਕ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਆਦਲੇ ਪਕਵਾਨ ਦਿੱਤੇ। ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਨੇ ਇਹ ਫਲ ਚੱਖੇ, ਪਰ ਉਹ ਸੋਚਿਆ, “ਇਹ ਫਲ ਹਨ,” ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਚੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਵਚਨਾਵਾਂ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਚਲੀ ਗਈਆਂ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ, ਜੋ ਕਸ਼ਯਪ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਵਿਭਾਂਡਕ ਦਾ ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰ, ਸੋਹਣੀ ਮੂਰਤ ਵਾਲਾ, ਫਿਰ ਉਸ ਥਾਂ ਆਇਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਸਜੀ-ਸਵਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਵੇਖੀਆਂ; ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰ ਗਈ। ਉਹ ਸਭ ਨੇੜੇ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਰਦ, ਸਾਡੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਆਓ।” ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, “ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਅਸਾਧਾਰਣ ਮੂਲ-ਫਲ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਗ ਹੈ।” ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਨੇ ਉਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸਚੈ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਗਈਆਂ। ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਵਰਖਾ ਨਾਲ, ਤਪस्वੀ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਰਾਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੰਮਾਨ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੁਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਰਾਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਸ਼ਾਂਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਉਥੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਾਂਤਾ ਨਾਲ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੰਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਸਣ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਗਿਆਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਾ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਜਾਗਰੂਕ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਖ੍ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਦਸ਼ਰਥ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।” “ਉਸ ਰਾਜਾ ਦੀ ਅੰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਮਿਤਰਤਾ ਹੋਏਗੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਾਂਤਾ, ਬਹੁਤ ਸੁਭਾਗੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਅੰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੋਮਪਾਦਾ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵੇਗਾ।” “ਮੈਂ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਮੀ; ਸ਼ਾਂਤਾ ਦਾ ਪਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਵਾਧਾ ਲਈ ਯਜਨ ਕਰੇ। ਰਾਜਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤਾ ਦਾ ਪਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵੇਗਾ।” “ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਯਜਨ ਕਰੇਗਾ। ਦਸ਼ਰਥ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਨੂੰ ਚੁਣੇਗਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।” “ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯਜਨ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਲਈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗਾ। ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਅਤੁਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ।” “ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ, ਸੰਮਾਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਓ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ।” ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ; ਵਸੀਸ਼ਠ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਰਥੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਰਬਾਰ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਥਾਂ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰੋਮਪਾਦਾ ਦੇ ਕੋਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ। ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਮਿਤਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਰੋਮਪਾਦਾ ਨੇ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਿਤਰਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਸੰਮਾਨ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਧੀਆ ਸੰਮਾਨ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਸੱਤ-ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸ਼ਾਂਤਾ, ਤੇਰੀ ਧੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਹੈ।