ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ, “ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਹੋਰ ਮਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਂਵਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਰਗਾ ਹੀ ਮੰਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਐਸਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ, ਵੈਦੇਹੀ, ਭਰਤ ਹੀ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਰਾਜੇ, ਜਦ ਉਹ ਚੰਗੀ ਚਲਣੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਾਬਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ—even ਬਾਹਰਲੇ—ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਤਾ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ, ਰਾਜੇ ਭਰਤ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਵਚਨ ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿ। ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਪਰ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤਾਈਵਾਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ। ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਦੀ ਪਾਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦੀ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਰਾਮ? ਇਹ ਵਚਨ ਹਲਕੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਹ ਅਣਉਚਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਗੱਲਾਂ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਹੀਰੋ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ। ਹੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਪਿਤਾ, ਮਾਂ, ਭਰਾ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁਤਣੀ—ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਹੀ ਮਰਜੀ ਅਤੇ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮਰਜੀ ਅਤੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਹੀ ਸਾਂਝੀ ਹੋਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ। ਔਰਤ ਲਈ, ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਆਪ, ਨਾ ਮਾਂ, ਨਾ ਦੋਸਤ—ਇਹ ਲੋਕ ਇਸ ਜਗ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਪਤੀ ਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਅੱਜ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ-ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਘਾਹ ਅਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦੀ ਹੋਈ। ਹੇ ਹੀਰੋ, ਮੈਂ ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਗੁੱਸਾ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈ ਚੱਲ—ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ। ਚਾਹੇ ਮਹਲ ਦੀ ਛੱਤ ਤੇ ਹੋਵਾਂ, ਉਡਦਿਆਂ ਰਥ ਤੇ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਔਰਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਮਾਂ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਿਖਾਇਆ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ—ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਨਿਰਣਯ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੀ, ਸਿਰਫ਼ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗੀ, ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤਾ ਰਹਾਂਗੀ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹਦ-ਵਾਸ਼ੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਲਵਾਂਗੀ। ਤੂੰ, ਰਾਮ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵਧ ਕੇ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ! ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੰਕਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ; ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਨਿਰਣਯ ਲੈ ਲਵਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾਵਾਂਗੀ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦਿਆਂ ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਵਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚੱਲਾਂਗੀ, ਤੇਰੇ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖਾਵਾਂਗੀ; ਫਿਰ ਪਹਾੜ, ਤਲਾਬ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਦੇਖਣੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਸਮਝਦਾਰ ਰਾਖੀ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਹੰਸਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰੇਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੁੰਦਰ ਖਿੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦੇਖਾਂਗੀ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਾਂਗੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਉੱਚਤਮ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਲਵਾਂਗੀ; ਏਕ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ; ਸਵਰਗ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭਾਂਦਾ। ਜੇਕਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣਾ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਮੈਂ ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਹੋਵੇ, ਹਿਰਨ, ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਾਂਗ, ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਵੱਸਾਂਗੀ। ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਮਨ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਵਿਛੋੜਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਮਰਨ ਦਾ ਨਿਰਣਯ ਲੈ ਲਵਾਂਗੀ; ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਚੱਲ, ਮੇਰੀ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਵਧੂ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੀਤਾ ਨੇ ਧਰਮ ਭਰਿਆ ਇਹ ਸਭ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਵਚਨ ਕਹੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਹੁਣ ਅਠਾਈਵਾਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣ। ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਇਹ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨੇਕੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਰਣਯ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਵਚਨ ਕਹੇ: “ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੇ। ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ, ਹੇ ਮ੍ਰਦੁ, ਸੁਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖਤਰੇ ਹਨ। ਸੀਤਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦੇ; ਜੰਗਲ ਨੂੰ ‘ਵਨ’ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖਤਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਨਦੀਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦਹਾੜਾਂ ਸੁਣਨੀਆਂ ਪੀੜਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਜੰਗਲ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨਿਰਣਯ ਅਟੱਲ ਰਹੀ।