ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣਨ ਦਾ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਦੇ ਨਾ ਕਰਨੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੀਤੇ, ਤੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਵੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅੱਜ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਦਿਲੋਂ ਢਿੱਠੀ ਰਹਿਣਾ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਣੀ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਵਚਨ ਤੇ ਉਪਵਾਸਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਨਿਭਾਈ ਕਰਨੀ। ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਉਮਰ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਥਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਤੂੰ ਖ਼ਾਸ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ। ਮੇਰੀਆਂ ਹੋਰ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨਣਾ। ਭਾਰਤ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਵੀ, ਭਰਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨਣਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਹੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਰਾਜੇ, ਜਦੋਂ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਤੇ ਸੇਵਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਲਟ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜੇ, ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਾਬਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬਾਹਰਲੇ ਹੋਣ, ਅਪਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਣੀ, ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ, ਭਾਰਤ ਵਲ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖ, ਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਵਚਨ ਵਿੱਚ ਢਿੱਠੀ ਰਹਿ। ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰ। ਹੁਣ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਿੱਠੀ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਪਿਆਰ ਜੋਗ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਤੀ ਵਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਰਾਮ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ? ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹਲਕੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਸ਼, ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਐਸੇ ਅਯੋਗ ਤੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਸ਼ਬਦ ਤੁਹਾਡੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਾਲੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਹੇ ਉੱਤਮ, ਪਿਤਾ, ਮਾਂ, ਭਰਾ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੂਤ-ਭਾਵ—all ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਫਲ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਕ ਮਹਿਲਾ, ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਲਈ, ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਨਾ ਮਾਂ, ਨਾ ਦੋਸਤ—ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਅੱਗੇ—ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ; ਪਤੀ ਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਜੰਗਲ ਦੀ ਔਖੀ ਰਾਹ ਵਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਘਾਹ ਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ, ਚੱਲਾਂਗੀ। ਈਰਖਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਨਿਸਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲੋ—ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ। ਚਾਹੇ ਮਹਲ ਦੀ ਛਤ ਤੇ, ਉਡਣ ਵਾਲੀ ਰਥ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵਾਂ, ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਂ-ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਜੋ ਨਿਸਚਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਔਖੇ, ਮਨੁੱਖ-ਰਹਿਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਹਿਰਣਾਂ, ਤੇ ਬਘਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਤਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ, ਕੇਵਲ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ, ਸਯੰਮ ਤੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਮਿੱਠੇ ਮਹਿਕ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲਵਾਂਗੀ। ਤੁਸੀਂ, ਰਾਮ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ—ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਮਹਾਨ-ਭਾਗਵਤੀ, ਜੇ ਮੈਂ ਇਕ ਵਾਰ ਨਿਸਚਾ ਕਰ ਲਵਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਾਂਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਸਚਿੰਤ ਰਹੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਵਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੱਲਾਂਗੀ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖਾਵਾਂਗੀ; ਫਿਰ ਪਹਾੜਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹਾਂਗੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਜਿਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰੱਖਵਾਲੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਨਿਸਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸੋਹਣੇ ਕਮਲ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ, ਹੰਸ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਖਿਲੇ ਹੋਏ, ਦੇਖਾਂਗੀ। ਤੁਸੀਂ ਨਾਲ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹਾਂਗੀ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭਗਤੀ ਕਰਾਂਗੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਨੇਤਰੀ, ਮੈਂ ਉੱਤਮ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਵਾਂਗੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜਾਂ ਸੌ ਸਾਲ ਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਨਾਲ ਹੀ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ; ਅਸਮਾਨ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਸਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋਵੇ, ਹਿਰਣ, ਬਾਂਦਰ, ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਵੀ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਾਂਗ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਵਸਾਂਗੀ। ਅਟਲ ਭਗਤੀ ਤੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ, ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਰਨ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ; ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਚਲੋ, ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਮੰਨੋ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਭਾਰ ਵਧੇਗਾ ਨਹੀਂ। ਸੀਤਾ ਨੇ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਐਸਾ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਔਖਾਈਆਂ ਵਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਮਝਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਵਿਖਿਆਤ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਸਤਾਈਵੀਂ ਤੇ ਅਠਾਈਵੀਂ ਸਰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਤੇ ਨਿਸਚਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਔਖਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।