ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਜਦ ਮੇਰੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਮੈਨੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਮਾਂ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਤੇ ਹੁਣ ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਬੱਝਿਆ ਉਹ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਲਈ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿਚ ਵੱਸਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਜਦ ਭਰਤ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਕਦੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਸਮਰਿੱਧ ਲੋਕ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਨਹੀਂ ਸਹਿੰਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀਆਂ ਵਿਰਤੀਆਂ ਭਰਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਦੇ ਨਾ ਦੱਸੀਂ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਯੁਵਰਾਜੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਉਹ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੋਵੇਂ ਤੇਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਤਕਾਰ ਪਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਸੀਤੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਵਚਨ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਜ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ। ਜਦ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਨਿਯਮ, ਵਰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀਂ। ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰੀਂ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਥਕ ਗਈ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰ ਕਰੀਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਹੋਰ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹਨ। ਭਰਤ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਵੀ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਮੰਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਉਹੀ ਰਾਜ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਚੰਗੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਵਿਹਾਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਲਟ ਹੋਣ ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੇ ਉਹ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ, ਤੇ ਜੋ ਯੋਗ ਹੋਣ, ਬਾਹਰਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀਂ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ, ਭਰਤ ਵੱਲ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਰੱਖ ਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿਚ ਡਟੀ ਰਹੀਂ। ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤਾਈਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਜੋਗ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚੋਂ ਰੁੱਸ ਗਈ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, “ਇਹ ਤੂੰ ਕੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਰਾਮਾ? ਇਹ ਸਿਰਫ ਹਲਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਅਣਉਚਿਤ ਤੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਗੱਲਾਂ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਵੀਰ, ਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ਪਿਤਾ, ਮਾਂ, ਭਰਾ, ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਪਤਨੀ—ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਕ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਹੀ ਸਾਂਝੀ ਹੋਣੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਔਰਤ ਲਈ ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਆਪ, ਨਾ ਮਾਂ, ਨਾ ਦੋਸਤ—ਇਸ ਲੋਕ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ—ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਪਤੀ ਹੀ ਸਦਾ ਉਸ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਇਸ ਔਖੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਰਾਘਵ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਘਾਹ ਤੇ ਕੰਟੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਰੋਂਦਦੀ ਹੋਈ ਚੱਲਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਈਰਖਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਲੈ ਚੱਲ, ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ। ਚਾਹੇ ਮਹਲ ਦੀ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਹੋਵਾਂ, ਉੱਡਦੇ ਰਥ ਵਿਚ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਵੀ ਹੋਵਾਂ, ਪਤਨੀ ਲਈ ਪਤੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਔਖੇ, ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ, ਹਰਨਾਂ ਤੇ ਬਘਿਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੈਕੇ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਪਤੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਾਂਗੀ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਰਹਿੰਦੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਧੁਰ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗੀ। ਤੂੰ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਰੇਂਗਾ, ਮਾਣਯੋਗ! ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਚੱਲਾਂਗੀ, ਮੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਫਲ ਤੇ ਕੰਦ ਖਾਂਦੀ ਰਹਾਂਗੀ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲਾਂਗੀ, ਤੇਰੇ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖਾਵਾਂਗੀ, ਫਿਰ ਪਹਾੜ, ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹਾਂਗੀ। ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਮੈਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਬਗਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖਾਂਗੀ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਖਣੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਂਗੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਾਂਗੀ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਂ ਸਰਵੋਤਮ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਰਹਾਂਗੀ, ਚਾਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸੌ ਸਾਲ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘਾਂਗੀ; ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵੀ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਜੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵੀ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਵੱਸਣਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਭਾਵੇਂ ਓਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤੇ ਹਰਨਾਂ, ਬਾਂਦਰਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਓਥੇ ਮੈਕੇ ਵਾਂਗ ਵੱਸਾਂਗੀ। ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜੀਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ; ਮਿਹਰ ਕਰ, ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਮਨ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।