ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਮ, ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਆਭਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁਣਵਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਹਿਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਅਣਭਿੱਜੀ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਦੀ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਤੇ ਹੀ ਕੇਂਦਰਤ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਤੱਵ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਆਤਮਿਕ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰਾਜ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ, ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਨਿਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕਾ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਉੱਠ ਕੇ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਤ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸਨ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਦਬਾ ਨਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਚਿਹਰਾ, ਪसीਨਾ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਭੂ?" ਉਹ ਆਖੀ, "ਅੱਜ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦਾ ਸੁਭ ਦਿਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਤ ਕਿਉਂ ਹੋ?" "ਤੁਹਾਡਾ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਜੋ ਸਦਾਂ ਸੌ ਰੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਾਲੀ ਚਿੱਟੀ ਛਤਰੀ ਹੇਠਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਫੇਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਉਜਲਾ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਅਤੇ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਦੋ ਚਮਕਦਾਰ ਚਾਮਰਾਂ ਨਾਲ ਝਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਜਿਥੇ ਜਾਂਦੇ, ਵੈਦਵਾਨ ਭਟ, ਸੁਤ ਅਤੇ ਮਗਧ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਅੱਜ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਹੜੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਮਧੂ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਲਈ ਹੁੰਦਾ। ਨਾਗਰਿਕ, ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚਲ ਰਹੇ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਹਣੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ ਵਾਲੀ ਚੌਕੜੀ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਥ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੜੀ ਰਾਜਸੀ ਗੱਦੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਤੁਹਾਡੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਅਜੀਬ ਰੰਗ ਹੈ, ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ।" ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੀਤੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਅਤੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਸੁਣ ਜਾਨਕੀ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ।" "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਕਈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਵੱਡੇ ਵਰ ਦਿਤੇ ਸਨ। ਹੁਣ, ਜਦ ਮੇਰਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਕੈਕਈ ਨੇ ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ ਲਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਮੈਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਭਰਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਦੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੀਂ।" "ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ-ਸਮਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਸਹਿੰਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਗੁਣ ਭਰਤ ਅੱਗੇ ਕਦੇ ਨਾ ਦੱਸੀਂ। ਸਦਾ ਲਈ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਭਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਉਸਦੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰ ਕਰੀਂ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ, ਅੱਜ ਹੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਰਹੀਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂ, ਤੂੰ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਾਲੇ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵਰਤ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਨੂੰ ਮੰਨੀਂ।" "ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੀਂ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਉਮਰ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰ ਕਰੀਂ। ਮੇਰੀਆਂ ਹੋਰ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਤਿਕਾਰ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨੀਂ।" "ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਵੀ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਮੰਨੀਂ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਵੀ ਭਰਤ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਉਹ ਹੁਣ ਰਾਜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਕਈ ਵਾਰੀ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੇ ਉਹ ਹਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਬਲ ਬਾਹਰਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਧਨਵੰਤਿਆ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀਂ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ, ਭਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤੀ ਰੱਖ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹੀਂ।" "ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਿਯੇ, ਪਰ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ।" ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤਾਈਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਯੋਗ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ, ਰਾਮ? ਇਹ ਬਚਨ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਡਣ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾ ਰਹੇ ਹੋ।" "ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਅਯੋਗ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਤਕ ਬਚਨ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਂਗ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ, ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਚਤੁਰ ਪੁਰਖਾਂ ਵਲੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।