ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰਾਮਾਯਣਮ੍

ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਪਵਿਤ੍ਰ ਰਸਮ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਚੰਗੀਆਂ, ਚੰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਕ ਜੜੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਮ 'ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਦਾ ਪ੍ਰਯਾਸ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ। ਉਸਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਸੁਗੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਜਾ, ਰਾਮ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ।" ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਆਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ, ਰਾਜਪਥਾਂ 'ਤੇ ਫਿਰਦੇ ਹੋਏ।" "ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਨਵੀਂ ਚੰਦਰਮਾ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਰਾਮ, ਇੱਕ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ।" "ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਮੇਰੇ ਪੋਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ।" ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਣ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਸਾਧੂ, ਜੀਵ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਸੱਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਚਾਹੁਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਲਈ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਓ ਰਾਘਵ।" ਉਸਦੀ ਅੱਖਾਂ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਰਾਗਵ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਗੇਰ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੀ ਰਹੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਰਾਗਵ ਦਾ ਗੇਰ ਚੱਕਰ ਲਗਾਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਆਵਾਸ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਲਈ ਜਾਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਧਰਮ 'ਤੇ ਅਡਿੱਠ ਰਹਿੰਦਾ, ਜੁਲਦੀ ਰਾਜਪਥ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਜਪਥ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਦਿੱਗੀ ਸੀ, ਇਸ ਸਭ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੀ; ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਸਿਰਫ਼ ਆਗਾਮੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ 'ਤੇ ਹੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਲੋਕ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੱਲੇ ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੀਤਾ, ਉੱਠ ਕੇ ਅਤੇ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਗਵ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦਾ ਦੁੱਖ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ, ਪਸੀਨਾ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ?" ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਿਆ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਨੂੰ, ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਓ ਰਾਗਵ; ਤੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈਂ?" "ਤੇਰਾ ਸੁਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਗਰ ਦੇ ਫੇਨ ਵਾਂਗ ਸਫੈਦ ਛੱਤਰੀ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦਾ।" ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਾ ਤੇਰਾ ਕਮਲ-ਨੈਨਾ ਚਿਹਰਾ, ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਫੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਉੱਚੇ ਬਾਰਡ ਅਤੇ ਹਰੈਲਡ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ, ਓ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ? ਨਾ ਹੀ ਸੁਤ ਅਤੇ ਮਗਧਾਂ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।" "ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਈ ਕਰਦੇ।" "ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਗਿਲਡ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ, ਜੋ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ; ਨਾ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਰਥ, ਜੋ ਚਾਰ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦੀ? ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸੁੰਦਰ ਹਾਥੀ ਦੇਖਦਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦਾ ਆਗੂ ਹੈ, ਓ ਹੀਰੋ।" "ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸੁੰਦਰ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਸੀ ਅਸਨ ਦੇਖਦਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੂੰ, ਓ ਹੀਰੋ, ਅੱਗੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈਂ।" "ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਪੂਜਾ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਅਣਜਾਣ ਰੰਗ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ।" ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਗਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੀਤਾ, ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਣ, ਜਾਨਕੀ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।" "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ 'ਤੇ ਖਰੇ ਹਨ, ਕਈ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹਾਨ ਬੂਨ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।" "ਹੁਣ, ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਬੈਠਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਅਦਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਕੱਲੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹਾਂ; ਭਰਤ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਧਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਭਰਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।" "ਸਦੀਵੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਵੀ।" "ਅਤੇ ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਕਰਦਿਆਂ, ਅੱਜ ਹੀ ਜੰਗਲ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਓ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ, ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ।" "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂ, ਓ ਸ਼ੁਭ, ਉਹ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਸਾਧੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਵਾਜਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿਣਾ, ਓ ਨਿਰਦੋਸ਼।" "ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਯਮਤ ਹੈ, ਤੂੰ ਦਸ਼ਰਥ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।