ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਬੜੀ ਮमता ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ, ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਰੀਛ, ਸਿੰਗ ਵਾਲੇ ਭੈਂਸ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇਰੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰਣ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਜਾਨਵਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲੀ ਪ੍ਰਾਣੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵਣ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਕੁਨ ਹੋਣ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਣ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਆਵੇ, ਰਾਮ; ਤੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾ, ਪੁੱਤਰ।” ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਰਾਮ ਲਈ ਦੁਆਵਾਂ ਮੰਗੀਆਂ। ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਸੋਮ, ਸੂਰਜ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਯਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਮ, ਤੇਰੀ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਧੂੰਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਮੰਤਰ, ਰਘੁਨੰਦਨ, ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮਹਿਲਾ, ਗਲਿਆਂ, ਦੇਵਤਮਈ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ, ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰਪੂਰ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੌਸਲਿਆ, ਸਤਰੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਘੀ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਰਾਈ ਦੀਆਂ ਬੀਜ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸਤਾਦ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਮਰਿੱਧੀ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਨ ਕਰ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਸਮਗਰੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰੀ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ਹਦ, ਦਹੀਂ, ਘੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਜੰਗਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਅਸੀਸ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਇੱਛਿਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: “ਜੋ ਅਸੀਸ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅਸੀਸ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਅਸੀਸ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਸੁਪਰਣ ਨੂੰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੈਣ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅਸੀਸ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਅਸੀਸ ਆਦਿਤੀ ਨੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਨੂੰ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅਸੀਸ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਅਸੀਸ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਪਗਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅਸੀਸ ਹੋਵੇ। ਰਾਮ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਮੁੰਦਰ, ਟਾਪੂ, ਵੇਦ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਦਿਸਾਵਾਂ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਭ ਅਸੀਸ ਦਿਣ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਬਾਕੀ ਰੀਤਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਚੌੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲਾਭ ਦਿੱਤਾ। ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਸ਼ੁਭ, ਉਪਚਾਰਕ, ਤੇ ਠੀਕ ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ, ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਅਭਾਸ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾ ਦੱਸ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦੀ, ਅਤੇ ਆਖਦੀ, “ਜਾ, ਰਾਮ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜਾ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਾਪਸ ਆਯੋਧਿਆ ਆਉਣ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲਕੜਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਾਂਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਨਵੇਂ ਉਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ, ਰਾਮ, ਸ਼ੁਭ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਵੇਖਾਂਗੀ, ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ। ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਅਸੀਸਾਂ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਪੂਤ-ਵਧੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਜਾ, ਪੁੱਤਰ। ਜਿਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੈਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੀਵ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਸਪੰਨ, ਉਹ, ਅਤੇ ਦਿਸਾਵਾਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਇੱਛਾ ਕਰਣ, ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਘਵ।” ਕੌਸਲਿਆ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸੀਸਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਰਘਵ ਨੂੰ ਘੁੰਮ-ਘੁੰਮ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦੀ, ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨਿਹਾਰਦੀ ਰਹੀ। ਰਾਣੀ ਵਲੋਂ ਘੁੰਮੇ ਹੋਏ ਰਘਵ ਨੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਇਸ ਵਰਨਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਛਬੀ-ਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ, ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤੀ ਨਾਲ, ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਡਟਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ, ਆਪਣੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੀ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਕੇਵਲ ਰਾਮ ਦੀ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਬਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਮਿਜਾਜ਼, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜੋ ਰਾਜ-ਚਲਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੀਤਾ, ਕੰਪਦੀ ਹੋਈ, ਉਠੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੁਖੀ, ਚਿੰਤਾ-ਮਗਨ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਰਘਵ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਿਭਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਲੇ ਚਿਹਰੇ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਪਰ ਗੁੱਸਾ ਰਹਿਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, “ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ?” “ਅੱਜ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੇ ਪੁਸ਼ਯਾ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਜੋੜ ਦੀ ਘੜੀ, ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਰਘਵ; ਫਿਰ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਿਉਂ ਚਿੰਤਤ ਹੈ?” “ਤੇਰਾ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੋਮ-ਝਾਗ ਵਰਗੇ ਸਫੈਦ ਛਤਰ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ।” “ਤੇਰੇ ਕਮਲ-ਆਖਾਂ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ, ਦੋ ਚੀਫ ਚੌਰ-ਪੰਖੀਆਂ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਹੰਸ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਝਲਦੇ, ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਝਲਦੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਮਮਤਾ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ ਅਸੀਸਾਂ, ਰਾਮ ਦੀ ਵਿਦਾਈ, ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ-ਭਰਿਆ ਪਿਆਰ, ਸਭ ਰਾਮ ਦੇ ਜੰਗਲ-ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।