ਕੌਸਲਿਆ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਸਤੇ ਰਵਾਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰ, ਬਿਚੂ, ਡੰਸਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ, ਮੱਛਰ, ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਤੇ ਕੀੜੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਾ ਕਰਨ। ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ, ਸ਼ੇਰ, ਬਾਘ, ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਰੀਛ, ਸਿੰਗ ਵਾਲੇ ਭੈਂਸ ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ। ਉਹ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਜੀਵ ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਪ੍ਰਾਣੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ। ਕੌਸਲਿਆ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਣ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਣ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲੇ। ਉਹ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਸੋਮ, ਸੂਰਜ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਯਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸ ਨੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਧੂੰਆ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਉਚਾਰਤ ਮੰਤ੍ਰ ਵੀ ਰਘੁਨੰਦਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਗਲਿਆਂ, ਦਿਵਿਆ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਭਾਵਨਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਕੌਸਲਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸਤਰੀ, ਨੇ ਘੀ, ਚਿੱਟੇ ਗਲਿਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਲਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕੜੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਹਵਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਆਚਾਰਯ ਨੇ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸਿਹਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ, ਬਚੀ ਹੋਈ ਸਮਗਰੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰੀ ਹਵਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਸ਼ਹਦ, ਦਹੀਂ, ਘੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਜੰਗਲ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਨਚਾਹੀ ਦੱਖਣਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਰਘੁਨਾਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—“ਜੋ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਸਮੇਂ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਸੁਪਰਨ ਨੂੰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੈਣ ਸਮੇਂ, ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਵਜਰਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਪਗਾਂ ਲਾਂਘਣ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇ। ਰਾਮ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਟਾਪੂਆਂ, ਵੇਦਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭਤਾਵਾਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਬਾਕੀ ਵਿਧੀਆਂ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ। ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਉਪਚਾਰਕ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਮ 'ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਢੁੱਕੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਛੁਪਾ ਲਈ। ਉਹ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਰ ਚੁੰਮਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਂਦੀ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੀ—“ਜਾ, ਰਾਮ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ।” “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਲਕੜੇ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ-ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਵੇਖਾਂ। ਦੁਖ-ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁੜ ਵੇਖਾਂ। ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੁੜ, ਸ਼ੁਭ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ ਵੇਖਾਂ। ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ, ਤੇ ਜਾ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ। ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਵੇਂ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਗੂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੀਵਾਂ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਸਪੰਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਚਾਹ ਵਲ ਭੇਜਣ।” ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ, ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਰਘੁਨਾਥ ਦਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ, ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤਕਦੀ ਰਹੀ। ਰਾਣੀ ਵੱਲੋਂ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਘੁਨਾਥ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਛੁਹੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਛਬੀ-ਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ। ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਾਸਤੇ ਜਾ ਰਹਾ ਸੀ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਦੀ ਪਥ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਾ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਰਾਜ-ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਹਿਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸਿਰਫ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਉਮੀਦ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਦਿਵਿਆ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਤਜਨਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਰਾਜ-ਚਲਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ, ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਲਾਜ ਨਾਲ ਥੋੜਾ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਸੀਤਾ, ਉਠ ਕੇ ਕਾਂਪਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੁਖੀ, ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਵਿਹਲ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਤੇ ਵਿਅਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ, ਪੀਲੇ ਚਿਹਰੇ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੋਸ ਦੇ, ਸੀਤਾ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ—“ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪ੍ਰਭੂ?” “ਅੱਜ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਤੇ ਪੁਸ਼ਯਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ, ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਰਘੁਨਾਥ; ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਚਿੰਤਤ ਹੋ?” “ਤੁਹਾਡਾ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਸੌ-ਪਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਚਿੱਟੀ ਛਤਰੀ ਹੇਠਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ-ਝਾਗ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੀਆਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਤੇ ਰਾਮ-ਸੀਤਾ ਦੇ ਦੁਖ-ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਦਾ ਜੰਗਲ-ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਭਤਾ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।