ਕੌਸਲਿਆ, ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਮੋਤੀ ਵੰਡ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੁੱਤਰ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਪਾਲ, ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ, ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ ਅਤੇ ਰਾਤਾਂ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਦਿਨ, ਘੜੀਆਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਣ; ਵੇਦ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਦੇਵੀ ਸਕੰਦਾ, ਸੋਮਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਚਹੁੰ ਪਾਸੋਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਪਾਲ ਤੇਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਖੀ ਕਰਨ। ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ, ਸਮੁੰਦਰ, ਵਰਨ ਦੇਵਤਾ, ਅਕਾਸ਼, ਵਾਤਾਵਰਨ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ।" "ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਤੇਰੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦੌਰਾਨ ਤੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ। ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ, ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਗ ਤੇ ਪਲ, ਤੈਨੂੰ ਸੁਖ ਤੇ ਭਲਾਈ ਦੇਣ। ਜਦ ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਣਵਾਸੀ ਵਾਂਗੂ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ।" "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ, ਪਿਸਾਚਾਂ, ਭਿਆਨਕ ਕੁੱਰਤੂਤ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਘਣੇ ਵਿੱਚ ਬਾਂਦਰ, ਬਿਛੂ, ਡੰਕ ਮਾਰਦੇ ਕੀੜੇ, ਮੱਛਰ, ਸਰਪ ਤੇ ਕੀੜੇ ਤੈਨੂੰ ਤੰਗ ਨਾ ਕਰਨ। ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ, ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਨੱਕਦਾਰ ਰਿੱਛ, ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਿਸ, ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ।" "ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਜਾਨਵਰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਘਾਤ ਨਾ ਕਰਨ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਗਲਮਈ ਸੰਕੇਤ ਆਉਣ, ਤੇਰੇ ਉੱਦਮ ਸਫਲ ਹੋਣ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਰਾਮਾ; ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲ, ਪੁੱਤਰ। ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵਾਰੰ-ਵਾਰ ਅਸੀਸ ਮਿਲੇ।" "ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਸੋਮਾ, ਸੂਰਜ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਯਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਡੰਡਕ ਅਰਨਯ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ। ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਧੂੰਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਮੰਤਰ, ਰਘੁਨੰਦਨ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਮ ਦੀ ਮੰਗਲਤਾ ਲਈ ਯਜਨਾ ਦੀ। ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਘੀ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਚੜ੍ਹਾਏ। ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਆਰੋਗ੍ਯ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਮ ਕਰਕੇ ਬਚੀ ਹੋਈ ਸਮਗਰੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰੀ ਹੋਮ ਕਰਵਾਇਆ। ਫਿਰ, ਮਧੁ, ਦਹੀਂ, ਘੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਜੰਗਲ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਅਸੀਸਾਂ ਉਚਾਰੀਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇੱਛਤ ਦੱਖਣਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜਿਹੜੀ ਅਸੀਸ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਜਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤੀ, ਉਹੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਵੇ। ਜਿਹੜੀ ਅਸੀਸ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਸੁਪਰਣ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੈਣ ਗਿਆ, ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਵੇ।" "ਜਿਹੜੀ ਅਸੀਸ ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਨਮਿਆ, ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਵੇ। ਜਿਹੜੀ ਅਸੀਸ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਪੈਰ ਧਰ ਕੇ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਰਾਮਾ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਮੁੰਦਰ, ਟਾਪੂ, ਵੇਦ, ਲੋਕ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਅਸੀਸ ਦੇਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਮਾਂ ਨੇ ਸੁਗੰਧਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲਪੇਟਿਆ। ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਚੰਗੀਆਂ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲਣ ਲਈ ਸਨ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਅਸਲ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੇ ਝੁਕ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਜਾ, ਰਾਮਾ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ।" "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੁੜ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਵੇਖਾਂ, ਤੂੰ ਸੁਖੀ, ਸਾਰੇ ਲਕਸ਼ ਪੂਰੇ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਰਾਜਪਥ ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਹੋਇਆ।" "ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਵੇਂਗਾ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕੇਗਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਵਾਂਗ ਨਵੀਂ ਉੱਗੀ ਹੋਈ ਵੇਖਾਂ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੁੜ, ਰਾਮਾ, ਮੰਗਲਮਈ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਾਂ।" "ਜਦ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਆਵੇਂ, ਅਸੀਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਪੁੱਤ੍ਰਵਧੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੁਰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ।" "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੀਵ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਸੱਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰੇਂ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ, ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ।" ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਰਘੁਨੰਦਨ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਲ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ। ਮਾਤਾ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਨ ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਛੁਹੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਛੱਬੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੰਥ ਤੇ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।