ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰਾਮਾਯਣਮ੍

ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਮਤਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਨੇਹ ਭਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਆਸੀਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: "ਜਾ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸ ਆਇਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰੇਂਗਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਹੁਣ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਵੇਂਗਾ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਟਾਵਾਂ ਤੇ ਛਾਲੇ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਵੇਖਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸਚੇ ਨਾਲ, ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਆਖੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ, ਸੁਣੋ ਪਚਵੀ ਕਾਂਡ ਦੀ ਕਥਾ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, pavittar ਜਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆ, ਤੇ ਸਤਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲ। ਜਿਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਸ਼ੇਰ, ਉਹੀ ਧਰਮ ਤੈਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦਾ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹੀ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜੋ ਸ਼ਸਤਰ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਪਿਤਾ ਦੀ, ਮਾਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੀਂ।" "ਅੱਗ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ, ਵੇਦੀਆਂ, ਦੇਵ ਸਥਾਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਆਸਨ, ਪਹਾੜ, ਰੁੱਖ, ਬੂਟੇ, ਝੀਲਾਂ, ਪੰਛੀ, ਸੱਪ, ਤੇ ਸਿੰਘ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਮਰੁਤ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਧਾਤਾ, ਵਿਧਾਤਾ, ਪੂਸ਼ਾ, ਭਗਾ, ਤੇ ਅਰਯਮਾਨ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੇਣ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਪਾਲ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ, ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ, ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਦਿਨ ਤੇ ਘੜੀਆਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਣ; ਵੇਦ, ਪਰੰਪਰਾ ਤੇ ਧਰਮ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਪੁੱਤਰ।" "ਦੇਵਤਾ ਸਕੰਦਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਨਾਰਦ ਚਹੁੰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਜਾਵੇਂ, ਸਿੱਧ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਿਆ, ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ, ਸਮੁੰਦਰ, ਵਰੁਣ, ਆਕਾਸ਼, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ। ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ, ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਗ ਤੇ ਪਲ, ਤੈਨੂੰ ਸੁਖ ਤੇ ਭਲਾਈ ਦੇਣ।" "ਤੂੰ ਜਦ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਮੁਨੀ ਵਾਂਗ ਲਿਬਾਸ ਪਾ ਕੇ, ਚਲਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਸਦਾ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ। ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਖਸ਼, ਪਿਸਾਚ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ, ਜਾਂ ਮਾਸਖੌਰ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਬਾਂਦਰ, ਬਿਚੂ, ਡੰਗ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ, ਮੱਛਰ, ਸੱਪ ਤੇ ਕੀੜੇ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਘਣਤਾ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਨਾ ਦੇਣ। ਮਹਾਂ ਹਾਥੀ, ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਰੀਛ, ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਭੈਂਸ ਤੇ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਜੀਵ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ। ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਮਨੁੱਖ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਥੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਦੇਣ।" "ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਸ਼ਕੁਨ ਹੋਣ, ਤੇਰੇ ਸਭ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਣ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਮਿਲੇ, ਹੇ ਰਾਮ; ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾ, ਪੁੱਤਰ। ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਤੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਸੀਸ ਦੇਣ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਸੋਮ, ਸੂਰਜ, ਕੁਬੇਰ, ਤੇ ਯਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ, ਹੇ ਰਾਮ। ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਧੂੰਆਂ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਮੰਤਰ, ਰਘੁਨੰਦਨ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਪর্শ ਸਮੇਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਤੇ ਯੋਗ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰਪੂਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ, ਅੱਗ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਮੰਗਲ ਕਾਮਨਾ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਨ ਕੀਤਾ। ਕੌਸਲਿਆ, ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਨੇ ਘਿਉ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਤੇ ਰਾਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਉਕਤ ਅਚਾਰਯ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਆਰੋਗ੍ਯ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਬਚੀ ਹੋਈ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰੀ ਹਵਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਸ਼ਹਦ, ਦਹੀਂ, ਘਿਉ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਲਈ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਉਚਾਰੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇੱਛਤ ਦੱਖਣਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਜਿਹੜੀ ਆਸੀਸ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਆਸੀਸ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇ। ਜਿਹੜੀ ਆਸੀਸ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਸੁਪਰਣ ਨੂੰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੈਣ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇ। ਜਿਹੜੀ ਆਸੀਸ ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਨੂੰ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਤਪੱਤੀ ਵੇਲੇ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇ। ਜਿਹੜੀ ਆਸੀਸ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ, ਅਤੁਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਰਾਮ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇ। ਰਿਸ਼ੀ, ਸਮੁੰਦਰ, ਟਾਪੂ, ਵੇਦ, ਲੋਕ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਆਸੀਸ ਦੇਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਸਭ ਰੀਤਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਮਾਤਾ ਨੇ ਸੁਗੰਧੀ ਲਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਅਨੁਗ੍ਰਹਿਤ ਕੀਤਾ।