ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਵੀ ਦੇਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸਮਝੇ। ਇਹ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰੇਮਲੈਡੀ, ਮੇਰੀ ਖਾਤਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀ ਜਾਵੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੀਂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾ। ਤੂੰ ਸਥਿਰ ਰਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਆਹਾਰ-ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਿਚ ਰੱਖੀਂ, ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀਂ, ਤਾਂ ਜਦ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ, ਤੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੇਰੀ ਵਿਦਾਈ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਪੁੱਤਰ। ਹੇ ਵੀਰ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਸਮਾਂ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਤੂੰ ਜਾ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਨਿਭਾ—ਮੇਰੀ ਤੇਰੀ ਚਿਰ ਉਮਰ ਦੀ ਅਸੀਸ। ਜਦ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਆਵੇਂਗਾ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਵੇਂਗਾ, ਮੈਂ ਪਰਮ ਸੁਖ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਕਰਾਂਗੀ।" ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਆਖਿਆ, "ਮੌਤ ਦਾ ਰਾਹ ਪੁੱਤਰ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਉਕਸਾਵੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸ ਆ; ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇਂਗਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਹੁਣ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਵੇਂਗਾ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਟਾਧਾਰੀ ਤੇ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਣੀ ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਪੂਰੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ, ਜਦ ਰਾਮ ਦਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਦਾ ਨਿਰਣਯ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਫਿਰ, ਕਥਾ ਦੇ ਪੰਚਵੀਹਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਮੰਗਲਮਈ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਜਾ ਤੇ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲ। ਜੋ ਧਰਮ ਤੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਨਿਭਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ, ਉਹੀ ਧਰਮ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾਂ, ਉਹੀ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ।" "ਜੋ ਹਥਿਆਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਹੇ ਗੁਣਵਾਨ। ਪਿਤਾ ਦੀ, ਮਾਂ ਦੀ, ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਤੂੰ ਚਿਰ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਂ। ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ, ਕੁਸ਼ਾ, ਵੇਦੀਆਂ, ਆਲਤਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਆਸਨ, ਪਹਾੜ, ਦਰੱਖਤ, ਬੂਟੇ, ਝੀਲਾਂ, ਪੰਛੀ, ਸੱਪ, ਤੇ ਸਿੰਘ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਬਚਾਏਂ, ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ।" "ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ, ਮਰੁਤ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਧਾਤਾ, ਵਿਧਾਤਾ, ਪੂਸ਼ਾ, ਭਗ, ਤੇ ਅਰਯਮਾਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਮੰਗਲ ਦਿਣ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਪਾਲ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਛੇ ਮੌਸਮ, ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ ਤੇ ਰਾਤਾਂ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ। ਦਿਨ ਤੇ ਘੜੀਆਂ ਸਦਾ ਤੈਨੂੰ ਮੰਗਲ ਲਿਆਉਣ; ਵੇਦ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੇ ਧਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ।" "ਦੇਵਤਾ ਸਕੰਦਾ, ਸੋਮਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਨਾਰਦ—ਇਹ ਸਭ ਪਾਸੇ ਤੈਨੂੰ ਬਚਾਏਂ। ਸਿੱਧ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ, ਸਮੁੰਦਰ, ਵਰੁਣ, ਆਕਾਸ਼, ਵਾਯੁ, ਧਰਤੀ, ਤੇ ਹਵਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਬਚਾਏ।" "ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਤੇ ਸੰਧਿਆ, ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਛੇ ਮੌਸਮ, ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਾਗ ਤੇ ਪਲ—ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਦੇਣ। ਜਦ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਸੇਂ, ਤਦ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਦਾਨਵ ਤੈਨੂੰ ਸੁਖੀ ਰੱਖਣ।" "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ, ਪਿਸਾਚਾਂ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਤੇ ਮਾਸ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜੰਤੂਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਬਾਂਦਰ, ਬਿਛੂਏ, ਡੰਗ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ, ਮੱਛਰ, ਰੇੰਗਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਕੀੜੇ—ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਤੰਗ ਨਾ ਕਰਨ। ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ, ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਰੀਛ, ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਭੈਂਸ ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ। ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਜੰਤੂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਪਰਜਾਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਇਥੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ।" "ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਸੰਕੇਤ ਹੋਣ, ਤੇਰੇ ਸਭ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਣ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲੇ, ਹੇ ਰਾਮ; ਤੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ। ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ, ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਸੀਸਾਂ ਮਿਲਣ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਸੋਮਾ, ਸੂਰਜ, ਕੁਬੇਰ ਤੇ ਯਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਡੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ। ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਧੂੰਆਂ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਉਚਾਰੇ ਗਿਆਨਮਈ ਮੰਤਰ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਯਜਨ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਕੌਸਲਿਆ ਨੇ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਤੇ ਉਚਿਤ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰਪੂਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਮ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।