ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਾਂ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਫਰਜ ਤੇ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਪੂਤ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋਂ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।" ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ, "ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਜਾਂ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ। ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਲ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭੱਜ ਕੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਦੁਖੀ ਬੀਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਦੁਖ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ। ਰਾਮ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਉਚਿਤ ਅਤੇ ਧਰਮਕ ਬੋਲ ਬੋਲੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਜਦ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਾ ਕਰੋ।" ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, "ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਧਨ ਅਤੇ ਇੱਛਾ—all ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵੀ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਗਿਆਕਾਰੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਜੋ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹਨ।" ਰਾਮ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਇਕਜੁਟ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਧਰਮ ਉਪਜਦਾ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਲਾਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਫਰਤ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਸਹੀ ਨਹੀਂ।" "ਕੌਣ, ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ, ਅਧਿਆਪਕ, ਰਾਜਾ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਦੀ ਅਗਿਆ ਨੂੰ, ਗੁੱਸੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਗਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਉਹ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਰਾਣੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ।" "ਜਦ ਤੱਕ ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜੀਵਤ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹੈ, ਰਾਣੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਪਤਨੀ?" "ਮਾਤਾ, ਮੇਰੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੋ; ਸਾਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਜਦ ਮੇਰਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਯਯਾਤੀ ਵਾਂਗ ਮੁੜ ਆ ਸਕਾਂ।" "ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਰਾਜ ਲਈ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਪਰ ਇਸ ਛੋਟੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਮਾਤਾ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਧਰਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਰਾਹ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ।" ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ, ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਚੇ ਦਿਲੋਂ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਅਗਲੇ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ। ਰਾਮ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਹੌਸਲੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਅਪਮਾਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਉੱਚਤ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਲਿਆ। "ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ (ਰਾਜਿਆਬੀ) ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਜਲਦੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।" "ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਮੇਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਕੀਤੀ ਮਿਹਨਤ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਰੱਦਗੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੋ।" "ਅਸੀਂ ਐਸਾ ਕਰੀਏ ਕਿ ਸਾਡੀ ਮਾਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਾਰਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਹੋਰ ਚਿੰਤਿਤ ਨਾ ਰਹੇ।" "ਮੈਂ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਇਕ ਪਲ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਪਜੀ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ, ਜਾਣ-ਬੂਝ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਿਮਣ ਜਾਂ ਨਾਪਸੰਦ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।" "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸੱਚੇ, ਸਤ-ਵਚਨ, ਅਤੇ ਸਤ-ਯੋਗ ਹਨ, ਸਦਾ ਸੱਚ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਰਭਯ ਰਹਿਣ, ਕੇਵਲ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।" "ਜੇ ਇਹ ਕੰਮ, ਮਾਤਾ ਲਈ ਵੀ, ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹੇਗਾ ਕਿ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੀੜਾ ਮੈਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਵੇਗੀ।" "ਇਸ ਲਈ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹਟਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਜੰਗਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਅੱਜ, ਮੇਰੇ ਵਨਵਾਸ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵੇਗੀ; ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਭਰਤ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ ਸਕਣ।" "ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂ, ਛਾਲੇ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਜਟਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।" "ਜਿਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਮਨ ਨੇ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ; ਮੈਂ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰਕੇ ਵਨਵਾਸ 'ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ।" "ਹੇ ਮ੍ਰਿਦੁ-ਭਾਵ, ਮੇਰੇ ਵਨਵਾਸ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ।" "ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਆ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਇਆ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ?" "ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਮ੍ਰਿਦੁ-ਭਾਵ, ਕਿ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਸੰਦ ਦਿਖਾਈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਵਨਵਾਸ ਭੇਜਣ ਲਈ ਹਨ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ—ਸਿਰਫ ਕਿਸਮਤ।" "ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਆਮ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਬੋਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ?" "ਪਰ ਕਿਸਮਤ, ਜੋ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ; ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੁਖ ਉਸ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਇਆ ਹੈ।" "ਕੌਣ, ਹੇ ਮ੍ਰਿਦੁ-ਭਾਵ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਕੇਵਲ ਨਿਧਾਰਤ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?" "ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਤਪ-ਵ੍ਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਅਚਾਨਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੂਰਵ-ਸੋਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ।" "ਇਸ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਰੁਕਣ ਦੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ।" "ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਦੁਖ ਨਾ ਕਰੋ; ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਜਲਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹਟਾਓ।" "ਇਹ ਜਹਾਜ਼, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਸਨਾਨ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਨਾਲ, ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਅਤੇ ਵਨਵਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।