ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਰੁੱਖੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਵੇ?” ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਨਿਰਭਿਕ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਲਜਾਇਆ, ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਗੱਲਾਂ ਕਰਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਰਾਮ, ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਆਇਆ ਹੈ; ਪਰ ਤੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ। ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸੌਖੀਆਂ ਜਾਂ ਔਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਣ ਲਈ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਦੋ ਵਰ ਮੰਗਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਹੁਣ ਰਾਜਾ ਉਸ ਵਚਨ ਨੂੰ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ' ਕਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮੁੱਕ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬਹਿ ਚੁੱਕੀ ਨਦੀ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ। ਇਹ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਜੜੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਾਮ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ, ਭਾਵੇਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸੱਚ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।” ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਜੇ ਰਾਜਾ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਦੱਸੇ, ਕੀ ਤੂੰ ਉਹ ਸਭ ਕਰੇਗਾ? ਜੇ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂ। ਜੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਤੂੰ ਮੰਨ ਲਵੇਗਾ ਤੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਤੈਨੂੰ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇਗਾ।” ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹਾਏ, ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ! ਮਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੂਦ ਜਾਵਾਂ। ਜੇ ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਪਿਤਾ, ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਮੈਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ਹਿਰ ਵੀ ਪੀ ਲਵਾਂ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੂਦ ਜਾਵਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮਾਤਾ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੱਸੋ; ਮੈਂ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਰਾਮ ਦੋ ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ।” ਰਾਮ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਸੱਚੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਕੈਕੇਈ ਨੇ, ਜੋ ਅਯੋਗ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਰੁੱਖੀ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਰਾਘਵ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਜ਼ਖਮੀ ਸੀ, ਦੋ ਵਰ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਭਰਤ ਦੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਅੱਜ ਹੀ ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਮੰਗੀ ਸੀ। ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਇਜ਼ਤ ਰੱਖਣੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਵਚਨ ਦੇ ਚੁੱਕਾ ਹੈ: ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ। ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕ ਹੋਣ ਦੇ; ਇਹ ਰਾਜਤਿਲਕ, ਰਾਘਵ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਦੋ ਸੱਤ ਸਾਲ ਰਹਿ, ਜਟਾਵਾਂ ਤੇ ਛਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ। ਭਰਤ, ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰੇ, ਜੋ ਨਗੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਦੁਖੀ ਚਿਹਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਰਾਘਵ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ।” ਇਹ ਰੁੱਖੀ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹਾਰਿਆ; ਪਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਉਣੀਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਰਾਮ ਨੇ, ਇਹ ਮਰਨ-ਸਮਾਨ, ਅਸੁਖਦ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਜੋ ਹੁਕਮ, ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਟਾਵਾਂ ਤੇ ਛਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਜਾਣਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: ਕਿਉਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ?” ਰਾਮ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਕੁਝ ਮਾੜਾ ਨਾ ਲਵੋ, ਮਾਤਾ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ: ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਟਾਵਾਂ ਤੇ ਛਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ। ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਭਲੇਕਾਰੀ ਵੱਡੇ, ਕਿਰਪਾਲੂ ਰਾਜਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਆਗਿਆ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ, ਜੋ ਵਿਅਰਥ ਸੋਚ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ: ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਦ ਭਰਤ ਦੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੀਤਾ, ਰਾਜ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਪਿਆਰੇ ਧਨ—all ਭਰਤ ਨੂੰ, ਬਿਨਾ ਮੰਗੇ, ਦੇ ਦੇਵਾਂ। ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਖੁਦ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮੰਨ ਲਵਾਂ? ਇਸ ਲਈ, ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੋਸ਼ ਦਿਉ; ਪਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਟਿਕਾਈ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੰਸੂ ਕਿਉਂ ਵਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?” ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਰਾਜਾ ਦੇ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਦੂਤ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਤ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮਾਮਾ ਦੇ ਘਰੋਂ ਅੱਜ ਹੀ ਲਿਆਉਣ। ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।” ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ; ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। “ਜੋ ਹੁਕਮ—ਦੂਤ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਤ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮਾਮਾ ਦੇ ਘਰੋਂ ਲਿਆਉਣ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਤੂੰ ਤਿਆਰ ਹੈਂ, ਰਾਮ, ਤਾਂ ਰੁਕਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜਾ। ਇਹ ਜੋ ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਮ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਲੈ; ਕੋਈ ਗੁੱਸਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਚਨ, ਧਰਮ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੰਗਲ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।