ਅੱਜ ਰਾਘਵ, ਰਾਮ, ਸੁਭਾਗਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਸੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਆਯੋਧਿਆ ਵਾਸੀ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜਦ ਰਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਵੱਡੀ ਨੇमत ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ; ਉਸ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਅਸੁਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗਾ। ਰਾਮ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਹਾਥੀਆਂ, ਤੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਸੁਭਾਸ਼ੁਭ ਵਾਦਕਾਂ, ਗਾਇਕਾਂ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਵਾਦਕਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ, ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵੱਡੀ ਰਾਜ-ਸੜਕ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਚੌਕ-ਚੌਰਾਹੇ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਸੜਕ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਚੜ੍ਹ ਰਥ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਖੁਸ਼ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਮਹਿੰਗੇ ਧੂਪ ਦੀ ਵਾਸ਼ ਨਾਲ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਹ ਆਯੋਧਿਆ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਘਰ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ। ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਧੂਪ ਦੀ ਵਾਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰ ਦੀਆਂ ਢੇਰੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ, ਕਪੜੇ, ਮੋਤੀ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਹਨ। ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਵਿਆੰਜਨ ਨਾਲ, ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪਸਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਦਹੀਂ, ਚੌਲ, ਜੌਂ, ਤੇ ਧੂਪ ਦੀਆਂ ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਹਨ। ਚੌਕ-ਚੌਰਾਹੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਨਾਲ ਪੁਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਅੱਜ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਵੋਗੇ, ਸਾਨੂੰ ਰਸਤਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਪਾਲਿਆ। ਰਾਮ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂਗੇ।" "ਸਾਨੂੰ ਹੁਣ ਨਾ ਖਾਣੇ ਦੀ ਲੋੜ, ਨਾ ਧਨ ਦੀ; ਜੇ ਰਾਮ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਸੁਖ ਹੈ।" "ਰਾਮ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੇ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੁਭ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਸੁਣਦਾ, ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਕੋਈ ਵੀ ਮਨ ਜਾਂ ਨਜ਼ਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਹਟ ਨਹੀਂ ਸਕੀ। ਜਿਹੜਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਰਾਮ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਫਰਤ ਕਰਦਾ। ਰਾਮ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਵਰਗਾਂ ਤੇ ਉਮਰਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਲੋਕ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਆਯੋਧਿਆ ਦੇ ਮਹਲ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ, ਜਵਾਹਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਰਾਮ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਲ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਅੰਗਣਾਂ, ਜੋ ਤੀਰੰਦਾਜਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਰਥ 'ਤੇ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੋ ਹੋਰ ਅੰਗਣਾਂ ਪੈਦਲ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਅੰਗਣਾਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ, ਲੋਕ ਰਾਮ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਉਗਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਠਾਰਵਾਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ। ਉੱਥੇ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਿਰਾਸ਼ ਤੇ ਦੁਖੀ, ਮੁਰਝਾਇਆ ਚਿਹਰਾ, ਬੈਠਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਮ ਸਰੀਰਕ ਤੇ ਮਨ-ਮਤ ਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਸ਼ਰਥ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂਆਂ, "ਰਾਮ" ਆਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਮ ਵੱਲ ਨਾ ਤੱਕ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਕੁਝ ਬੋਲ ਸਕਦਾ। ਰਾਮ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੱਪ ਉੱਤੇ ਪੈ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਦੁਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਡੂੰਘੀ ਆਹ ਭਰਦਾ, ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਸੁਖ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰ, ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ; ਸੂਰਜ, ਜਿਵੇਂ ਗ੍ਰਹਣ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ; ਤੇ ਜੈਸੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਝੂਠ ਬੋਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਰਾਮ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਹੋਰ ਵੀ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਰਾਮ ਚਾਰ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸੋਚਦਾ: "ਅੱਜ ਪਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ?" "ਹਮੇਸ਼ਾ, ਭਾਵੇਂ ਗੁੱਸੇ, ਪਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਉਹਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਦੁਖ ਆਇਆ?" ਰਾਮ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਚਿੰਤਤ, ਮੁੜ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਆਖਦਾ: "ਮੈਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਅਣਜਾਣੇ ਕਿਸੇ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਓ।" "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਉਦਾਸ, ਮੁਰਝਾਇਆ ਚਿਹਰਾ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ—ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?" "ਮੈਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸਰੀਰਕ ਜਾਂ ਮਨ-ਮਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਖ ਮਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਤੇ ਦੁਖ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਭਰਤ, ਜੋ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸੁਖ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਨਾਲ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ।