ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਲੋਕ ਆਖਦੇ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ, ਹੇ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਰਾਮ!" ਉਹ ਆਖਦੇ, "ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜਯੋਗ ਯਾਤਰਾ ਵਿਚ ਸਫਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੁੱਲ ਹੈ।" ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲਾ ਮੰਨਦੀਆਂ। ਉਹ ਸੋਚਦੀਆਂ ਕਿ, "ਇਹ ਰਾਣੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜੋ ਅੱਜ ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਣੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ। ਰਾਮ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਮਨ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, "ਅੱਜ ਰਾਘਵ ਵੱਡੀ ਤਰੱਕੀ ਤੇ ਰਾਜਸੀ ਮਿਹਰ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਦ ਰਾਮ ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ।" ਉਹ ਆਖਦੇ, "ਇਹ ਸਾਡੀ ਕismet ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ। ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਅਸੁਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ।" ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਿੰਮਤ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਅਤੇ ਮੰਗਲਾਚਰਨ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕ ਤੇ ਵੰਸ਼ੀਵਾਦਕ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚੌਰਾਹੇ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠੇ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ, ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਧਜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਹਿੰਗੇ ਸੁਗੰਧੀ ਧੂਪ ਨਾਲ ਹਵਾ ਮਹਿਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਨਗਰ ਵਲ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਘਰ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਵਧੇ, ਜਿਸਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਧੂਪ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਗਰ ਦੀਆਂ ਢੇਰੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ ਵਧੀਆ ਸੁਗੰਧਾਂ, ਕਪਾਸ ਤੇ ਲਿਨਨ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ, ਬਿਨਾ ਛੇਦੇ ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਅੰਜਨ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲਾਚਰਨ ਸੁਣੇ। ਉਹ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਤੁਰਦੇ ਰਹੇ। ਲੋਕ ਆਖਦੇ, "ਅੱਜ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋ ਜਾਓ, ਇਸ ਰਸਤੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਸਾਡੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਜਦ ਰਾਮ ਰਾਜੇ ਹੋਣਗੇ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਜਿਊਂਗੇ।" ਲੋਕ ਆਖਦੇ, "ਸਾਨੂੰ ਹੁਣ ਨ ਤਾਂ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਨ ਵੱਡੇ ਧਨ ਦੀ; ਜੇ ਸਾਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਉਹੀ ਸਾਡੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ।" "ਸਾਡੇ ਲਈ ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਹੈ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਗਲਮਈ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਵਧਦੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਜਾਂ ਮਨ ਹਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਰਾਮ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਿਤ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਧਰਮੀ ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਮਰਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ। ਮਹਿਲਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੀਆਂ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮਹਲ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਅੰਗਣ, ਜੋ ਤੀਰੰਦਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਫਿਰ ਦੋ ਹੋਰ ਅੰਗਣ ਪੈਦਲ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਅੰਗਣ ਲੰਘ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁੱਚੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਲੋਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੈਕਈ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਉਹਨੂੰ ਚਿਹਰਾ ਸੁੱਕਿਆ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਯਥਾ ਰੀਤ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹੇ, ਫਿਰ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਕੈਕਈ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹੇ। ਰਾਜਾ, ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਜੂ ਲੈ ਕੇ, "ਰਾਮ!" ਆਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਮ ਵੱਲ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਨ ਕੁਝ ਬੋਲ ਸਕੇ। ਇਹ ਅਜੀਬ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਦਸ਼ਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਡਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਸੱਪ ਉੱਤੇ ਪੈ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ, ਮਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉਦਾਸ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਭਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਸੀ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸੀ ਜੋ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਜਿਹੜਾ ਅਣਚਾਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ। ਪਿਤਾ ਦਾ ਇਹ ਅਥਾਹ ਦੁੱਖ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਹੋਰ ਵੀ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ ਪੁਥਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਅੱਜ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ?" ਉਹ ਸੋਚਦੇ, "ਹਮੇਸ਼ਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵੀ ਹੋਣ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਦੁੱਖ ਆ ਗਿਆ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਆਯੋਧਿਆ ਦੀਆਂ ਗੱਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਮਹਲ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਉਡੀਕ ਰਹੀ ਸੀ ਇਕ ਅਣਜਾਣੀ, ਭਾਰੀ ਪਲ।