ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਥਚਾਲਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਦੁਆਰ ’ਤੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੁਰੰਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਬਾਹਰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸੇਵਕ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਜਦ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਅੰਦਰ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘਾਸਨ ’ਤੇ, ਛਤਰੀ ਹੇਠਾਂ, ਕੁਬੇਰ ਵਰਗੇ ਭਗਤੀਮਈ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧਤ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੰਗਤ ਸੂਰ ਦੇ ਲਹੂ ਵਰਗੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਤੇ ਮਹਿੰਗੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀਤਾ ਖੜੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਯਕ-ਪੁੱਛ ਵਾਲਾ ਪੰਖਾ ਫੇਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਚੰਨ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਾਰਾ ਸਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਟ, ਜੋ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਦਾਤਾ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਰਾਮ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਰਾਣੀ ਕੈਕਈ ਸਮੇਤ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਉਥੇ ਜਾਓ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਸਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਦੇਵੀ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ, ਮੇਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਨਸੀਬ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਭਾ ਮਹਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਇਹ ਦੂਤ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਅੱਜ ਹੀ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣਗੇ।” ਰਾਮ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਫਿਰ, ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ ਆਨੰਦ ਲੈ।” ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਗਈ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਰਾਜਾ, ਜੋ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਯੋਗ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਰਾਜ ਤਾਜ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ, ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਣ ਕਰਦੇ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁੰਦਰ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮਾ ਪਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗਸ਼ਿੰਗਧਾਰੀ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਯਮ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਵਰੁਣ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਕੁਬੇਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।” ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਵਲੋਂ ਮੰਗਲਿਕ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ, ਰਾਮ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ। ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਡੀਕਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਮੱਧ ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਅਰਜ਼ਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦਾ ਚਹਿਤਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵਧੀਆ, ਰਾਮ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਰਥ ਗੱਜਦੇ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੀ ਲਜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਇਹ ਰਥ ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਥ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਘੁਨੰਦਨ, ਆਪਣੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਫ਼ੌਰੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਸਜਾਵਟੀ ਪੰਖਾ ਫੇਰਦੇ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵੱਡੀ ਗੱਲ-ਗੁੱਝ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ। ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਤੇ ਵਜਨਦਾਰ ਸਨ, ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਸੈਂਕੜਿਆਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿਛੇ ਚਲ ਪਏ। ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਯੋਧੇ ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲਾਏ ਹੋਏ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਗੈਰਾ ਨਾਲ, ਆਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਅਤੇ ਭੱਟਾਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰਕ ਗੀਤ ਉਠੇ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਨਾਰੀਆਂ ਜੋ ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵਿਚ ਖੜੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸਿੰਘ-ਵਾਂਗ ਗੱਜਦੇ ਨਾਅਰੇ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉੱਤੇ ਨਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਉਹ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਮਨੋਹਰ, ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਹਿਲਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਲੋਕ, ਵਧੀਆ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਆਖਦੇ, “ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ ਅੱਜ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਏਗੀ, ਮਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ।” “ਜਦ ਤੂੰ ਰਾਜ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਪਾਵੇਂਗਾ, ਤੇ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਸਤੀਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ।” ਉਹ ਨਾਰੀਆਂ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀਆਂ, ਆਖਦੀਆਂ, “ਇਹ ਰਾਣੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ।” ਉਹ ਆਖਦੀਆਂ, “ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਣੀ ਚੰਨ ਨਾਲ ਮਿਲੀ, ਐਸੇ ਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਮਿਲੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਭਰੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਲੋਕ ਆਖਦੇ, “ਅੱਜ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਡਾ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ।” “ਜਨਤਾ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸੁਖ-ਸੰਭਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ; ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਅਸੁਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਮੰਗਲਮਈ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਗਏ।