ਜਦੋਂ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਰਥਚਾਲਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਆਇਆ, ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ ਜੋ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਫ਼ੌਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਆਪਣੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਖਿਆ, "ਤੁਰੰਤ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਬਾਹਰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਜਲਦੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ, ਜੋ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ, ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਕੁਬੇਰ ਵਰਗੇ ਦਿੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੋਫੇ ਉੱਤੇ, ਛਤਰ ਹੇਠਾਂ, ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਘਣੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੀਮਤੀ ਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਦਿੱਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀਤਾ ਖੜੀ ਸੀ, ਜੋ ਚਵਰ ਹਿਲਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਚੰਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ ਉਸਦੀ ਸੋਭਾ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਭਟ, ਜੋ ਆਦਰ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਆਦਰਿਤ ਸੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ—ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਕੌਸਲਿਆ ਨੰਦਨ ਰਾਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਣੀ ਕੈਕਈ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਉਥੇ ਜਾਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਦੇਵੀ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਣੀ ਮੇਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਅਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਸੰਬੰਧੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯ ਰਾਣੀ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਇਰਾਦੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭਾ ਮਹਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਦੂਤ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਅੱਜ ਹੀ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣਗੇ।" "ਚੰਗਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿ, ਆਨੰਦ ਮਾਣ।" ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਚਲੀ, ਸੁਭ ਲੱਭਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੋਈ। "ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰਾਜ ਅਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਰਾਜਾ ਬਣਾਏ ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਭਿ-ਸ਼ਿਕਤ, ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ, ਸੁਚੱਜੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮਾ ਪਹਿਨੇ, ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਦੀ ਸਿੰਗ ਫੜੇ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਇੰਦਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰਬੋਂ, ਯਮ ਦੱਖਣੋਂ, ਵਰੁਣ ਪੱਛਮੋਂ ਤੇ ਕੁਬੇਰ ਉੱਤਰਨੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।" ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਵਲੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਹ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹੋਏ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਲੱਖਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਖੜਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮੱਧ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਸਭ ਅਰਜ਼ਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਸੋਹਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਥ ਗੱਜਦਾ ਜਿਹਾ ਸੀ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੌਂਧਿਆਉਂਦਾ। ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਥ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸਦੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਘੁਨੰਦਨ, ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਲਦੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਤੇ ਗੱਜਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉੱਤਮ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਚੰਨ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਖਣ ਸੀ, ਜੋ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਪੱਖਾ ਹਿਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਲੱਖਣ, ਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਤਦ ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ। ਜਦ ਉਹ ਨਿਕਲਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ; ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਲਏ; ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਯੋਧੇ ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਹਾਦਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਧਣੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਫਿਰ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਉਠੇ। ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ 'ਤੇ ਖੜੀਆਂ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘ-ਗਰਜਣ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ; ਉਹ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਪੂਰਨ, ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ: "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ ਅੱਜ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਹੇ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੰਦ!" "ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਵਾਰਸਤ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਿੱਸ ਰਹੀ ਹੈ।" ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਦੀਆਂ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਰੋਹਿਣੀ ਵਾਂਗ ਚੰਨ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੈ; ਇੰਝ ਹੀ ਰਾਮ, ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਇੱਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀਆਂ, ਆਨੰਦਤ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਲੋਂ। "ਅੱਜ ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਸਭ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ।