ਰਾਮਚਰਿਤ ਮਾਨਸ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਮਹਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੁੱਝ ਵੱਡੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਕੇਸਰੀਆਂ ਚੋਲਿਆਂ ਵਿਚ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਲਾਠੀਆਂ ਫੜੇ, ਸਜ-ਧਜ ਕੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਮੁਖੀ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਖੜੀਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਕਿ ਰਥਵਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉੱਧਰ ਆਉਂਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਕੇ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ, ਆਪਣੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾ ਛੱਡ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਆਖਿਆ, "ਜਲਦੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਉਹ ਸਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਫੌਰਨ ਰਾਮ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਦੇਣ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਜਾਵਟ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ, ਛਤਰ ਹੇਠਾਂ, ਕੁਬੇਰ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਅੰਗ-ਅੰਗ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧਤ ਲੀਪਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਰੰਗ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਸੀਤਾ ਜੀ ਖੜੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਯਕ-ਪੁੱਛ ਵਾਲਾ ਪੰਖਾ ਫੜਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੰਨ ਤੇ ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਦਾਤਾ ਵਾਂਗ, ਉਸਨੂੰ ਬੜੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲੇ। ਫਿਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਤ ਸੀ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਹੇ ਕੌਸਲਿਆ ਨੰਦਨ ਰਾਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ, ਰਾਣੀ ਕੈਕਈ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਓ।" ਇੰਝ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਦੇਵੀ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਮੇਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਤਿਲਕ ਸੰਬੰਧੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਭਾ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਇਉਂ ਹੀ ਦੂਤ ਵੀ ਮਹਾਨ ਆਇਆ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਅੱਜ ਹੀ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣਗੇ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਚੰਗਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਹਿਚਰਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ ਆਨੰਦ ਲੈ।" ਪਤੀ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਗਈ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਨਗੇ ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕ ਹੋਏ, ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਸੁੱਚੇ, ਸੁੰਦਰ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ ਪਹਿਨੇ, ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਦੀ ਸਿੰਗ ਫੜੀ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਇੰਦਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਯਮ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਵਰੁਣ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।" ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ। ਉਹ ਗਫਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਬਾਹਰ ਆਏ, ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਮਹਲ ਦੇ ਮੱਧਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਰਜ਼ਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਰਾਮ ਜੀ, ਸੋਹਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਥ ਗੜਗੜਾਹਟ ਕਰਦਾ, ਮਣਕਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੌਂਧਿਆਉਂਦਾ। ਉਹ ਰਥ ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਥ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਰਘੁਨੰਦਨ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਲਦੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਨਿਕਲੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ। ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਕਲੇ ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਮਹਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਪੱਖਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਨਿਕਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਸਨ, ਚਲੇ। ਇੰਝ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ; ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲਾਏ ਯੋਧੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਲਏ ਹੋਏ ਵਿਰਲੇ ਯੋਧੇ ਆਸ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਅਤੇ ਤਬ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਅਤੇ ਭੱਟਾਂ ਦੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਲੱਗੀ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜ਼ਰੀ ਖਿੜਕੀਆਂ 'ਚ ਖੜੀਆਂ, ਹੀਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਨਾਰੀ-ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਰਾਮ ਜੀ ਉੱਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ; ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਹਿਲਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਲੋਕ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ: "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ, ਹੇ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਰਾਮ।" "ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਿਆਂ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਮਿਲਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਵਧੀਆ ਪਤਨੀਆਂ 'ਚ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।" ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲਾ ਮੰਨਦੀਆਂ ਸਨ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਤਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣਗੇ। ਉਹ ਰੋਹਿਨੀ ਅਤੇ ਚੰਨ ਵਾਂਗ, ਰਾਮ ਜੀ ਨਾਲ ਇਕਤ੍ਰ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੰਝ, ਰਾਮ ਜੀ, ਮਹਾਨ ਨਰ, ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਕਹੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।