ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਜੇ-ਧਜੇ ਮੁਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਆਂ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਸਮੇਤ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਰੋਕਣ-ਟੋਕਣ ਤੋਂ ਪਰਲੇ, ਚਾਰੀਓਟੀਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਇੱਕ ਐਸੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗੂ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਕਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਲ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਕ ਸੁਨਸਾਨ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੀਤਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੀ। ਉਥੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਨੌਜਵਾਨ, ਜਾਗਰੂਕ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਕੇਸਰੀਆਂ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਲਾਠੀਆਂ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਸਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਖੜੀਆਂ ਸਨ। ਜਦ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਆਉਂਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜਣੇ, ਆਦਰ ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੇੜ ਲਾ ਕੇ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਰੰਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੁਬੇਰ ਵਾਂਗ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ, ਛਤਰੀ ਹੇਠ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੰਦਨ ਦੇ ਸੁਗੰਧੀ ਲੇਪ ਨਾਲ, ਖੂਨ ਵਰਗਾ ਲਾਲ ਰੰਗ, ਤੇ ਅਤਿ ਕੀਮਤੀ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ, ਸੀਤਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਯਕ-ਪੁੱਛ ਵਾਲਾ ਪੰਖਾ ਫੜੀ, ਸਜੀ-ਧਜੀ, ਚੰਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਵੰਦਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਵੰਸ਼ਵਾਦੀ ਭਟ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਲੇਟਿਆ, ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। "ਹੇ ਰਾਮ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਣੀ ਕੈਕਈ ਸਮੇਤ, ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਉਥੇ ਚਲਾ ਜਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਸਮਾਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਦੇਵੀ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਮੇਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸੰਬੰਧੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਕੇਕਯ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਣੀ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਭਾ ਮਹਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਦੂਤ ਵੀ ਆਇਆ ਹੈ। ਯਕੀਨਨ, ਅੱਜ ਹੀ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣਗੇ।" "ਚੰਗਾ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿ, ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣ।" ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦੀ ਗਈ। "ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰਾਜਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਵਰਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮਿਰਗ-ਚਰਮ ਪਹਿਨਿਆ, ਤੇ ਮਿਰਗ-ਸਿੰਗ ਫੜਿਆ ਦੇਖਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਇੰਦਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਯਮ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਵਰੁਣ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਕੁਬੇਰ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਤੈਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ।" ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤੇ, ਰਾਮ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ, ਰਾਮ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਮੱਧ-ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਰਜ਼ੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਰਾਮ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਥ ਗੜਗੜਾਹਟ ਕਰਦਾ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਤੇ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੌਂਧਿਆਉਂਦਾ। ਉਹ ਰਥ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਤੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਰਥ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਥ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਰਘੁਕੁਲ-ਤਿਲਕ ਰਾਮ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਤੁਰੰਤ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਉੱਚ ਰੁਤਬੇ ਵਾਲਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ, ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਸਜਾਇਆ ਪੰਖਾ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ, ਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਥੇ ਸ਼ੋਰ ਮਚ ਗਿਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਨਿਕਲਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ। ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਤੇ ਹਾਥੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਸਾਹਮਣੇ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲਾਏ ਯੋਧੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਹਸੀ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਆਸ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਸਾਜ-ਸੰਘੀਤ ਤੇ ਭਟਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਉਠੀ। ਰਸਤੇ-ਰਸਤੇ, ਨਾਇਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੰਘ-ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਮਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ 'ਤੇ ਖੜੀਆਂ, ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਲੰਘਦਾ, ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ। ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਖੂਤ ਰਾਮ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ, ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।