ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਰਾਮ ਦੇ ਰਥੀ, ਕੈਲਾਸ ਵਰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵਾਂਗ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੋਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਤੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਲ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਮਨਮੋਹਕ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ। ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਉਪਹਾਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਥੀ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ, ਰਾਮ ਲਈ ਉਚਿਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁੰਜਯਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਨ। ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਥੀ, ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਖਜਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਕਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਆਉਦੀ ਹੈ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਸੀੜ੍ਹੀਆਂ ਪਾਰ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਕ ਆਲਿਸ਼ਾਨ, ਪੁਰਾਤਨ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਨਿੱਜੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ, ਚਮਕਦੇ ਕਣ ਝੁਮਕੇ ਪਹਿਨੇ, ਚੋਖੇ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਿਕ ਲਈ ਨਿੱਘਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਡਿਊਟੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਉੱਥੇ ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਲਾਠੀਆਂ ਫੜੇ, ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਦੇ ਪੁਰਸ਼, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ। ਜਦ ਉਹ ਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ। ਫਿਰ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਭਰੀ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਰੰਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਉਹ ਲੋਕ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਿਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ। ਰਥੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੁਬੇਰਾ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਸੋਹਣੀ ਸੋਫ਼ਾ 'ਤੇ, ਛਤਰ ਨਾਲ, ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਬੈਠਾ। ਉਹ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧਤ ਲਪ ਲਗਾਈ ਹੋਈ, ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉੱਚੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਸੀਤਾ, ਚੌਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀ ਤਾਰੇ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਵੇ। ਕਵੀ, ਜੋ ਨਮ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਜੋੜੀਆਂ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ—ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ—ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਪਿਆ ਹੋਇਆ। "ਹੇ ਰਾਮ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ, ਉੱਥੇ ਜਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ। "ਦੇਵੀ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ, ਮੇਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੁਝ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਉਹ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ—ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ—ਵੀ ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।" "ਸੌਭਾਗ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ।" "ਜਿਵੇਂ ਸਭਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦੂਤ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅੱਜ ਹੀ, ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਵਜੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇਗਾ।" "ਚੰਗਾ, ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈ।" ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਸੀਤਾ, ਕੰਧੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਆਈ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ। "ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰਾਜ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੈਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।" "ਤੈਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ, ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਣ ਕਰਦੇ, ਸਾਫ਼, ਸੋਹਣੀ ਮ੍ਰਿਗ ਚੰਬੜੀ ਪਹਿਨੇ, ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗ ਦੀ ਸਿੰਗ ਫੜੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" "ਇੰਦਰ ਪੂਰਬ, ਯਮ ਦੱਖਣ, ਵਰੁਣ ਪੱਛਮ, ਅਤੇ ਕੁਬੇਰਾ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।" ਫਿਰ, ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜੋੜੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮੱਧ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਉਹ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਅਰਜ਼ਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਘ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਸੋਹਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਥ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ, ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ। ਉਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਥ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਚਲਾਉਂਦਾ। ਰਾਘਵ, ਚਮਕਦਾਰ, ਜਲਦੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਚਲ ਪਿਆ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ। ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਉਸਦਾ ਭਰਾ, ਸੋਹਣੀ ਚੌਰੀ ਫੜੇ, ਨਾਲ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਥੇ ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ।