ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਰਥਚਾਲਕ ਸਨ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਲ ਇੰਨਾ ਉੱਚਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਸਾਰੇ ਜੋੜ ਕੇ ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਲੋਕ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਲ ਮਹਾਨ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਲ ਵਧੇ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਚਲਾਕੀ, ਰੌਣਕ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਫੈਲ ਗਈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਘਰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਿਰਣ ਤੇ ਮੋਰ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਮਹਲ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ ਜੋ ਕੇਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨੌਕਰ-ਚਾਕਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਰਾਮ ਜੀ ਲਈ ਮੰਗਲਕਾਮਨਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਮਹਲ ਦਾ ਵਿਹੰਗਮ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਰਗਾ, ਮਨਮੋਹਕ, ਹਿਰਣਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਉੱਚਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਉਪਹਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਠੇ ਸਨ। ਬੇਅੰਤ ਰਥ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਥੇ ਭੀੜ ਤੇ ਗਤਿਵਿਧੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁੰਜਯਾ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਲਈ ਯੋਗ ਸੀ। ਉਥੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤ ਮੰਤਰੀ, ਸੋਹਣੇ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਰੋਕਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜੋ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਕਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੋਲਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਮਹਲ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਇਕਾਂਤ ਕਮਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਰਸਮ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਸਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਨਕਣ ਪਾਏ, ਸੁਚੇਤ ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ, ਰਖਵਾਲੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਕੇਸਰੀ ਚੋਗਾ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਲਾਠੀਆਂ ਫੜੇ, ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਵੇਖੇ, ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਸੁਚੇਤ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਅਧਿਕਾਰਣੀਆਂ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੇੜੇ ਆਏ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਚੁस्ती ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਤੁਰੰਤ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਬਾਹਰ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" ਉਹ ਸਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਤੁਰੰਤ ਰਾਮ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੁਬੇਰ ਵਰਗੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਛਤਰੀ ਹੇਠਾਂ, ਸਜੇ ਹੋਏ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਰਗੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਸੀਤਾ ਜੀ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਮਰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਜੀ-ਧਜੀ, ਚੰਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਵਰਗੀ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗਾਇਕ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸਨ, ਜੋੜ ਕੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਰਾਣੀ ਕੈਕਈ ਸਮੇਤ ਜਲਦੀ ਉਥੇ ਜਾਵੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਰਸ਼ੇਰ ਰਾਮ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਦੇਵੀ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਣੀ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੇਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਰਾਣੀ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਭਾ ਮਹਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਦੁਤ ਵੀ ਮਹਾਨ ਆਇਆ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਅੱਜ ਹੀ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣਗੇ।" "ਚੰਗਾ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋ।" ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸੀਤਾ ਜੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸਨ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਛੱਡਣ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਵਚਨ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਆਖਦੀਆਂ ਹਨ, "ਰਾਜਾ, ਜੋ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਨਗੇ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੋਹਣੇ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ ਪਹਿਨੇ, ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗਸ਼ਿੰਗਾ ਫੜੇ ਵੇਖਾਂਗੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗੀ। ਇੰਦਰ ਪੂਰਬ ਵਿਚ, ਯਮ ਦੱਖਣ ਵਿਚ, ਵਰੁਣ ਪੱਛਮ ਵਿਚ, ਤੇ ਕੂਬੇਰ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।" ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਮੰਗਲਕਾਮਨਾ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ। ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੋੜ ਕੇ ਹੱਥ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮੱਧਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਆਏ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਉਹ ਨਰਸ਼ੇਰ, ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ, ਸੋਹਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।