ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਦੇ ਮਹਲ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਓਹ ਮਹਲ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਛਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਗਰੂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮਹਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਸੁਗੰਧਾਂ ਦਾ ਐਸਾ ਮੋਹਕ ਮਾਹੌਲ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਕਾਂਝਾਂ ਅਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਮਹਲ ਹੋਰ ਵੀ ਰੌਣਕਦਾਰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਮਹਿਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਬੁੱਤ ਸਨ, ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਮਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਮਹਲ ਚਾਨਣ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਰਗਾ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਵਾਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਰਾਮਾ ਦਾ ਘਰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਉਥੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੀ ਸੀ। ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕ ਵੀ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮਾ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਆਸ ਸੀ। ਮਹਲ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਰੌਣਕਦਾਰ ਸੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਬੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਰਥੀ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਥ ਤੇ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਾਥ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਹਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਲਪੁਲ ਹੋ ਗਈ। ਜਦ ਉਹ ਰਾਮਾ ਦੇ ਮਹਾਨ, ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ। ਇਹ ਘਰ ਹਿਰਣਾਂ ਅਤੇ ਮੋਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਉਨਾਂ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਰਾਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਉਤਮ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੁੱਚੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਗ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਰਾਮਾ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਈ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮਾ ਦਾ ਮਹਲ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਰਗਾ, ਸੁੰਦਰ, ਹਿਰਣਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਸੀ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਭੀੜ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਰਸਤਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਦਿਖਦਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਰਾਮਾ ਲਈ ਯੋਗ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁੰਜਯਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਹਿਨਾਵੇ ਵਿਚ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਨ। ਸਾਰਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਅਖੀਰਕਾਰ, ਉਹ ਰੋਕਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ, ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਕਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਮਹਲ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਕਮਰੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ, ਰਖਵਾਲੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਹੀ, ਕੇਸਰੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਲਾਠੀਆਂ ਫੜੇ, ਸੋਹਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖੜੀਆਂ ਸਨ। ਜਦ ਉਸਨੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਲੋਕ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਰੰਤ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇਣ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ। ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਮਾ, ਕੁਬੇਰ ਵਰਗਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੋਫੇ 'ਤੇ, ਛਤਰੀ ਹੇਠ ਬੈਠਾ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਹਿਨਾਵੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਮ, ਚੰਦਨ ਦੇ ਸੁਗੰਧੀ ਲੇਪ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸੂਰ ਦੇ ਖੂਨ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਸੀਤਾ ਖੜੀ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਾਮਰ ਫੜੇ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਕੋਲ ਤਾਰਾ ਹੋਵੇ। ਭਟ ਨੇ, ਜੋ ਆਦਰ ਤੇ ਨਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤਪਦਾ ਸੂਰਜ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਤ ਸੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆ ਸੀ। "ਹੇ ਰਾਮਾ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ, ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਜਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਿੰਘਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ, ਰੌਸ਼ਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਦੇਵੀ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਮੇਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ ਮੇਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸੰਬੰਧੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸੁਨੇਹੇ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਭਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਸੁਨੇਹਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਭੀ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਅੱਜ ਹੀ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜਾ ਬਣਾਏਗਾ।" "ਚੰਗਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣ।" ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਰਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਆਈ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਬੋਲੀ। "ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰਾਜ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੈਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਦੇ, ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ, ਸੁੱਚਾ, ਸੋਹਣੇ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ ਪਹਿਨੇ, ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗਸ਼ਿੰਗ ਧਾਰੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਇੰਦਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ, ਯਮ ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ, ਵਰੁਣ ਪੱਛਮ ਵੱਲੋਂ, ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾ ਦੇ ਮਹਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਉਥੇ ਹੋ ਰਹੀ ਚਲਪੁਲ, ਅਤੇ ਰਾਮਾ-ਸੀਤਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ, ਸਾਰੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।