ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਹੋਈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਜੇ ਸੌ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਦਾ ਚਤੁਰ ਰਥ-ਚਾਲਕ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ, ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮਹਾਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਹੋ। ਉੱਠੋ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਓ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।" ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਠੋ, ਰਾਘਵ!" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜਾਗ ਪਏ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਹੁਕਮ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ।" ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਦੇਰੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲਿਆਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਫਿਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਖਬਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਚੁੰਨੀਆਂ ਤੇ ਝੰਡੇ ਲਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਘਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੇਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਰਗਾ, ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਅਤੇ ਬਾਲਕਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਘਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਮਣਕਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਮੋਤੀ ਤੇ ਜਵੇਹਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਵਟ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰੂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸੀ। ਉਹ ਘਰ ਮੀਂਹ ਦੀ ਰੁੱਤ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੁਗੰਧਿਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਾਂਗਾਂ ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਘੜੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਘਰ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਰਗਾ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਾਸ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਘਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਦੇਹਾਤੀ ਲੋਕ ਵੀ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਉਡੀਕ 'ਚ ਖਿੜੇ ਹੋਏ। ਘਰ ਵੱਡਾ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਤੇ ਬੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਤੇ, ਮਹਲ ਨੂੰ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਦ ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਮਹਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਰੋਮ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਘਰ ਹਿਰਣ ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਮਹਲ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਹ ਕੇਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਉਤਮ ਨੌਕਰ, ਰਾਮ ਲਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੁਤ ਮੰਡਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਮਹਲ ਵੇਖਿਆ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਰਗਾ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਕਰਦਾ। ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਦੇਹਾਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜੋ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਰੌਣਕ ਤੇ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ-ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਗੋਡ ਨਾਲ ਵੀ ਰੋਕਣਾ ਔਖਾ, ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਰਾਮ ਲਈ ਯੋਗ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁੰਜਯਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮੰਤਰੀ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਰੁਕਣ-ਯੋਗ ਨਾ, ਮਹਲ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਖਜਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਕਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਮਹਲ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਕਮਰੇ 'ਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਨੌਜਵਾਨ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਡੇ ਪਹਿਨੇ, ਚੌਕਸ ਤੇ ਨਿੱਘ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਲਈ ਵਫਾਦਾਰ, ਰਖਵਾਲੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਲਾਠੀਆਂ ਨਾਲ, ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਦੇ ਪੁਰਸ਼, ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ, ਸੁਚੇਤ ਤੇ ਠੰਢੇ, ਖੜੇ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ, ਸਾਰੇ, ਜੋ ਰਾਮ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਤੁਰੰਤ ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਆਦਰ ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਕੇ, ਆਖਿਆ, "ਜਲਦੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਉਹ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਖਬਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾਇਆ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੁਬੇਰ ਵਾਂਗ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਸੋਫੇ 'ਤੇ, ਛਤਰੀ ਹੇਠ, ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਬੈਠਾ ਸੀ। ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਮਲਿਸ਼ ਨਾਲ, ਸੁਗੰਧਿਤ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਦੇ ਖੂਨ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਖੜੀ ਸੀ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ, ਯਕ-ਪੂੰਛ ਦਾ ਪੱਖਾ ਫੜੀ, ਚਮਕਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀ ਤਾਰਾ ਘੇਰਦੀ ਹੋਵੇ। ਬਰਦ, ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਵਰਤਾਨਾ ਕਰਦਾ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਇਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ, ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਰਾਮ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਣੀ ਕੈਕਈ ਸਮੇਤ, ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਜਾਓ।