ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਚਮਕਦੇ, ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਸਫੈਦ ਬਲਦ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਘੋੜੇ ਵੀ ਉਥੇ ਖੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਤੇ ਗਾਇਕ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਕੌਣ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰੇਗਾ? ਅਸੀਂ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਹੇ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵੀ ਚੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਲਈ ਤੁਰ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ। ਰਾਜਾ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਆਇਆ ਨਹੀਂ—ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ..." ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਹਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਰਦੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਡੀਕ ਕਰਣ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਰਾਘਵ ਦੀ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਸੋਮਾ, ਸੂਰਜ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਰੁਣ, ਅਗਨਿ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੇਣ, ਰਾਤ ਮੁਕ ਗਈ ਹੈ, ਹੁਣ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਠੋ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਆਪਣੇ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲੋ; ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਫੌਜ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀ ਸਭ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਠੋ, ਹੇ ਰਾਘਵ।" ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਜੋ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਰਾਜਾ ਜਾਗਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਥੇ ਲਿਆਓ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਫੌਰਨ ਲਿਆਓ।" ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਮੁੜ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਚੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਿਆ, ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦਿਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕੋਈ ਰਾਮ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਮਹਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਸਨ, ਕਈ ਝਰੋਖਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਮਾਣਕਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਮਣਕਾਂ ਵਾਲੇ ਮੇਲ-ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਮੋਹਣੀਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਲ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਛਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮਹਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਮਹਲ ਮਾਨੋ ਸਾਵਣ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੁਗੰਧਤ ਸੀ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਸਾਰਸ ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਧੁਰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਮਹਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਬੁੱਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਘੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਮਹਲ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਰਗਾ, ਤੇ ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਜੋ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕ ਵੀ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੇ ਚਾਨਣ ਸੀ। ਇਹ ਮਹਲ ਮਹਾਨ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ, ਕਈ ਕ਼ੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਬੌਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਥ ਤੇ ਸਵਾਰ, ਮਹਲ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਵਾਲੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਰੋਮ-ਕੂਪ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਮਹਲ ਹਿਰਣਾਂ ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਕੈਲਾਸ ਵਾਂਗ ਸਜੇ ਹੋਏ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਉੱਤਮ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਈ ਮੰਗਲਕਾਮਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ, ਹਿਰਣਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਰਮਣੀਕ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਤੋਹਫ਼ੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਕਈ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਭੀੜ-ਭਾੜ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰੌਣਕਦਾਰ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਬੱਦਲ ਘਿਰੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਬੜਾ ਜੋਕਿ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲੀ ਨਾਲ ਸੰਭਲਦਾ, ਰਾਮ ਲਈ ਯੋਗ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁੰਜਯਾ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਭਾਰੀ ਸੀ। ਅੱਗੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰੋਕਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਇੱਕ ਐਸੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਧਨ-ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਕਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਅਗਲੇ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਮਹਲ ਦੀ ਥਾਂ ਪਾਰ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਕਮਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਨੌਜਵਾਨ ਜੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਨ ਵਾਲੇ, ਚੌਕਸ ਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਪਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ, ਪਹਿਰਾ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।