ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਭਰ ਸੁੱਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਥੱਕ ਕੇ ਹੁਣ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ, "ਹੇ ਰਥਵਾਨ, ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਆ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ—ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।" ਪਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਮਾਤਾ?" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਰੰਤ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਆ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਮਾਤਾ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਲਦੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, "ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਬੁਲਾਏਗਾ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਤਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਮਹਲ ਦੇ ਭੀੜ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਲ ਵਧਿਆ। ਅਚਾਨਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਨਵਾਨ ਨਾਗਰਿਕ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਰਾਤ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਰਾਜਪੁਰੋਹਿਤ ਸਭ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਮੰਤਰੀ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਪੁಷ੍ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ, ਕਰਕ ਰਾਸ਼ੀ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਜਨਮ ਘੜੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਸ਼ੁਭ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇੱਕ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਵਿਛਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆਵਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਕੂਆਂ ਅਤੇ ਝਰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—ਜੋ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਅੱਡੇ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ, ਸ਼ਹਦ, ਦਹੀਂ, ਘਿਉ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ, ਦਰਭਾ ਘਾਹ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵੀ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਅੱਠ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਪੂਰੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਘੜੇ, ਜੋ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਕੰਵਲ ਅਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਮਣਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ ਹੋਏ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚਾਮਰ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਛਤ੍ਰ ਵੀ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਚਮਕਦਾਰ, ਮੰਗਲਮਈ ਸਮਾਨ ਵੀ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਚਿੱਟਾ ਬਲਦ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਜਿੰਨੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਸਨ, ਸਭ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ। ਪਰ ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸਾਡੇ ਲਈ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸੁਚੇਤ ਕਰੇਗਾ? ਅਸੀਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈਣ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਯੋਗ ਹੋ। ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀਓ।" "ਰਾਜਾ ਜਾਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ..." ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਸਦਾ ਉਸ ਮਹਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਗਿਆ; ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਉਸ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਬਾਹਰੀ ਪਰਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸਨੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ, ਭਲਾਈਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੋਮ, ਸੂਰਜ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦੀ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤੀ। "ਵਰੁਣ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿਣ," ਉਹ ਆਖਿਆ, "ਰਾਤ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਾਗੋ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੁਰੰਤ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਸਭ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਾਗੋ, ਹੇ ਰਾਘਵ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਤੁਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਜਾਗ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਆਓ। ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਤੁਰੰਤ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਲੈ ਆਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਫਿਰ ਰਥਵਾਨ ਨੂੰ ਉਥੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ; ਰਾਜਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਗਿਆ ਮੰਨੀ। ਉਹ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਧਜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਗਿਆ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵਾਸਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਝਰੋਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਮਣਕਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲ ਜਾਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਹੋਵੇ।