ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਕੈਕੇਈ, ਜੋ ਚਤੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਵਲ ਮੁੜੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਜਾਗਦੇ ਰਹੇ, ਥੱਕ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਜਾਓ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲਿਆਓ। ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ—ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।" ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣੇ ਬਿਨਾ ਕਿਵੇਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਲਿਆ ਆ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ ਕਿ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਘੜੀ ਆਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਤੁਰੰਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਤੇ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਬੁਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਹਾਨ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ, ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਹ ਮਹਲ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ, ਸੋਭਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕ ਧਨਵਾਨ ਨਾਗਰਿਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾਯਣ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਤਾਂ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਭ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਮੰਤਰੀ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੇ ਨਗਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਗਰਿਕ—all ਰਾਘਵ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਜਦੋਂ ਸੁਰੀਲੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਉਗਿਆ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ, ਕਰਕ ਰਾਸ਼ੀ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਸ਼ੁਭ ਆਸੀਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਰਥ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ। ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗਮ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆਵਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਖੂਹਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ—ਚਾਹੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ ਪਾਣੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਹਦ, ਦਹੀਂ, ਘਿਉ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ, ਦਰਭਾ ਘਾਹ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵੀ ਤਿਆਰ ਰੱਖੇ ਗਏ। ਅੱਠ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਘੜੇ ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਕਮਲ ਤੇ ਕੁਮੁਦ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਕਤੀ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਸਨ। ਰਾਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੌਵਰ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਛਤਰ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਤਿਆਰ ਰੱਖੇ ਗਏ। ਚਮਕਦਾਰ, ਸ਼ੁਭ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਚਿੱਟਾ ਬਲਦ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਸਭ ਵਾਜੇ ਤੇ ਗਾਇਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇක්ෂਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੇ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਤਾਂ ਸਭ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਕੌਣ ਸੂਚਿਤ ਕਰੇਗਾ? ਅਸੀਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਆਦਰਤ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਜਲਦੀ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।" ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜਾ ਜਾਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ..." ਇਤਨਾ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਮਹਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸੁੱਤਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ, ਅੰਦਰਲੇ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸੋਮਾ, ਸੂਰਜ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਰੁਣ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੇਣ। ਰਾਤ ਮੁਕ ਗਈ ਹੈ, ਹੁਣ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਉਠੋ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਆਪਣੇ ਤਤਕਾਲੀ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ, ਜੋ ਚਤੁਰ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਜਾਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਲਿਆਓ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲਿਆਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਮੁੜ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ। ਉਹ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਝਾਲਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਸਤੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ। ਸਭ ਲੋਕ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਮਹਲ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੁਮੰਤ੍ਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਉਸ ਮਹਲ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਛਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।