ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਲ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਥੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਰਥੀ ਸੁਤ ਸਮਰਥ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਰੰਤ ਜਾ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ ਜਲ ਦੇ ਘੜੇ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਤਰ, ਤੇ ਉਦੁੰਬਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸੀਨ ਵੀ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਅਭਿੇਕ ਲਈ ਲਿਆਈ ਗਈ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹਰੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬੀਜ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਦਾਰਥ, ਰਤਨ, ਸ਼ਹਦ, ਦਹੀਂ, ਘੀ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ, ਦਰਭਾ ਘਾਹ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ, "ਅੱਠ ਸੁੰਦਰ ਕੁਮਾਰੀਆਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ, ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ, ਤਲਵਾਰ, ਤੇ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਲਿਆਏ ਗਏ ਹਨ।" ਨਾਲ ਹੀ, "ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਵਾਹਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਛਤਰੀ, ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰ, ਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ।" ਇੱਕ ਕੁਬੜ ਵਾਲਾ, ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸਾਂਡ, ਚਾਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਸਿੰਘ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ।" "ਸਿੰਘਾਸਨ, ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ, ਹੋਮ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਤੇ ਅੱਗ, ਹਰੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ, ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ।" ਉੱਥੇ ਆਚਾਰਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਵਾਂ, ਮੰਗਲਮਈ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ, ਨਗਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕ, ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਆਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਜਣੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿੇਕ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।" "ਤੁਰੰਤ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਜਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੋਵੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਥੀ ਸੁਤ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹimmat ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਸਮਾਨ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮਹਲ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਦਰਬਾਰੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆਏ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਹੁਣ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਧਾਈ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉੱਗਣ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵੋ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਵੇਦ ਆਪਣੇ ਉਪਵੇਦਾਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸਵੈਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਜ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਹਣੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਉਠੋ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਜਦ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲਮਈ ਕਰਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹੋ। ਸੋਮ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਕਕੁਤਸ ਵੰਸ਼ੀ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਕੁਬੇਰ, ਵਰਨ ਤੇ ਅਗਨੀ, ਇੰਦਰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿਵਣ। ਰਾਤ ਮੁਕ ਗਈ, ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਜਾਗੋ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਤੇ ਅਗਲਾ ਕਰਤੱਬ ਨਿਭਾਓ।" "ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿੇਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ; ਨਗਰਵਾਸੀ, ਦੇਹਾਤੀ, ਵਪਾਰੀ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਆਪ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਜਲਦੀ ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਰਾਜਨ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਅਭਿੇਕ ਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਬਿਨਾਂ ਗੋਆਲੇ, ਫੌਜ ਬਿਨਾਂ ਸਿਪਾਹਸਾਲਾਰ, ਰਾਤ ਬਿਨਾਂ ਚੰਦ, ਜਾਂ ਗਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਂਡ—ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਵੀ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਪਰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਫਿਰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਖਿੜਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤੇ ਧਰਮ ਨੀਰਵਿਕਾਰ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਤੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਦੁਬਾਰਾ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਇਹ ਦੁਖੀ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਦੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੁਝ ਕਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਦੀ ਕੁਟਿਲ ਮਤਿ ਵਾਲੀ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿੇਕ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਜਾਗਦੇ, ਥੱਕ ਗਏ ਤੇ ਹੁਣ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਰੰਤ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲਿਆਉ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹੋ ਸਮੇਂ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।" ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਾਤਾ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੁਖੋਂ ਆਖਿਆ, "ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲਿਆਉ।" ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ ਕਿ ਹੁਣ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆਈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਤੁਰੰਤ ਤੇ ਉਲਾਸ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਵਿਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਧਰਮੀਕ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਅਭਿੇਕ ਲਈ ਬੁਲਾਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਗ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਭੀੜ ਵੇਖੀ। ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੌਲਤਮੰਦ ਨਾਗਰਿਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਵੇਦ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਮੰਤਰੀ, ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਅਭਿੇਕ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।