ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ਼ ਦਸ਼ਰਥ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਲਈ ਹੋ ਰਹੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ, ਹੋਸ਼ ਗੁਆ ਬੈਠੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਤੇ ਤੜਫ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੈਕੇਈ ਨੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਖੜੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਅਣੁਚਿਤ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਵਚਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਹੋ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਰਣਯ ਤੇ ਡਟੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸਦਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ ਸੱਚ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਤੇਜਸਵੀ ਅਲਰਕ ਨੇ, ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਉਵੇਂ ਹੀ, ਦਰਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਕਦੇ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ। ਸੱਚ ਹੀ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਸੱਚ ਉੱਤੇ ਹੀ ਧਰਮ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵੇਦ ਵੀ ਸੱਚ ਰਾਹੀਂ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਨ, ਤੇ ਸੱਚ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਚ ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹੋ। ਜੋ ਵਰ ਮੈਂ ਮੰਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਧਰਮ ਦੀ خاطر, ਤੇ ਮੇਰੀ ਅਗਵਾਈ ਤੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਭੇਜੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਆਖ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗੀ।” ਕੈਕੇਈ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਉਸ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਬਾਲੀ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਜਾਲ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਛੁਟ ਸਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਤ ਬੜਾ ਵਿਹਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਪੈ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਰਥ ਵਿਚ ਜੋਤੇ ਹੋਏ ਕੰਬਦੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਲਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਜੁਟਾ ਕੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਰਾਤ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਣੀ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਲੋਕ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਆਉਣਗੇ। ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਹੁਣ ਰਾਮ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਰਪਣ ਨਾ ਕਰਿਓ, ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਣਗੇ।” ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੁਭਾਗੀ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ। ਫਿਰ ਕੈਕੇਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਬੁਰੀ ਸੀ, ਦੁਬਾਰਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, “ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾ ਲਵੋ। ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਓ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਭੇਜੋ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੋ—ਤਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।” ਤਦ, ਕੈਕੇਈ ਵਲੋਂ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਉਕਸਾਏ ਹੋਏ, ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਨੁਕੀਲੇ ਅੰਕ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚੁਭਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਖੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸੁਭਾਗੀ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਤਾਰੇ ਚੰਗੇ ਜੋੜ ਵਿਚ ਸਨ, ਤੇ ਉਚਿਤ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਛਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਸੂਥਰੀਆਂ ਸਨ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਨੌਕਰਾਂ, ਤੇ ਵਪਾਰ ਤੇ ਰੌਣਕ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਲੋਕ ਰਾਘਵ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਚੰਦਨ, ਅਗਰ ਤੇ ਧੂਪ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਹਲ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਡੰਡਾ ਫੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ, ਤੇ ਬੜੀ ਇਜਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਹੋਏ eminent ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਰਥੀ, ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਤਦ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨਿਪੁੰਨ ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੁਰੰਤ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਦੇ ਘੜੇ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ, ਤੇ ਉਦੁੰਬਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਰਸੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਲਿਆਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬੀਜ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ, ਸ਼ਹਦ, ਦਹੀਂ, ਘੀ, ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ, ਦਰਭਾ ਘਾਹ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵੀ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਅੱਠ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਹਨ। ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਵਾਹਨ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਛਤਰੀ, ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਛਿੜਕਾਅ ਵਾਲੀ ਕਟੋਰੀ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੰਪ ਵਾਲਾ ਸਾਂਡ, ਚਾਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਸਿੰਘ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ। ਸਿੰਘਾਸਨ, ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ, ਹੋਮ ਦੀ ਲੱਕੜੀ, ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ, ਸਾਰੇ ਵਾਜਾ-ਸਾਜ, ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ। ਅਧਿਆਪਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਂਵਾਂ, ਸ਼ੁਭ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੋਕ, ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।