ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, "ਇਹ ਕਠੋਰ ਕੈਕੇਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਬੇਚੈਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰਾਜਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਦੁਬਾਰਾ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। "ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ 'ਤੇ। ਮੈਂ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਕਹੀਆਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ।" "ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਦਯਾਲੂ ਹੋ। ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਓ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਰਾਜ ਅਟੁੱਟ ਮਿਲੇ।" "ਰਾਮ, ਜੋ ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਰਾਜ ਪਾਏ। ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ੁਸ਼ਨਾਮੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੀ। ਹੇ ਉੱਤਮ ਕਮਰ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਕੰਮ ਮੇਰੇ, ਰਾਮ, ਲੋਕਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਤੇ ਭਰਤ ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਹੈ—ਇਹ ਕਰ ਦਿਓ।" ਪਰ ਕੈਕੇਈ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਦੁਖੀ ਅਰਦਾਸਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਲਾਲ-ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਕਠੋਰ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਨਵਾਸ ਲਈ ਸੀ, ਦੁਬਾਰਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਪੀੜ੍ਹਤ ਰਾਜਾ ਲਈ, ਉਹ ਰਾਤ ਪੀੜ੍ਹ ਨਾਲ ਲੰਘੀ; ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੇ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਦਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜ੍ਹਤ ਸੀ, ਬੇਹੋਸ਼, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤੜਫਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ: "ਇਹ ਮੰਦ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਰਣੈ 'ਤੇ ਡਟੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ; ਤੇ, ਸੱਚ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਹੈ।" "ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਚੀਲ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" "ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਲਰਕ ਨੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਨ ਤੋਂ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਪਰ ਨਿਰਭੀਕ ਰਹੇ।" "ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗ, ਦਰਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ, ਸੱਚ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਸੱਚ ਹੀ ਸਦੀਵੀ ਨਿਯਮ ਹੈ; ਧਰਮ ਸੱਚ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਵੇਦ ਸੱਚ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਹਨ, ਤੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਧਰਮ 'ਤੇ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਚ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹੋ। ਮੇਰੀ ਮੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵਰ ਫਲ ਲੈਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਹੇ ਉੱਤਮ।" "ਧਰਮ ਲਈ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਮੰਗ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਨਵਾਸ ਭੇਜੋ। ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।" "ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗੀ।" ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਇਸ ਅਟਲ ਉਕਸਾਏ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਲੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਿਚ ਫਸੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਕੰਪ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੱਖਾਂ ਮੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਕਰਕੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ: "ਰਾਤ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਿਲਾ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਆਉਣਗੇ।" "ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਰਾਮ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਲ-ਕਿਰਿਆ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹਾਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਲ-ਕਿਰਿਆ ਨਾ ਕਰੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਮੰਦ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲੀ।" "ਅੱਜ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸੀ; ਹੁਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਜਾਣਗੇ।" ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚੰਗੀ ਰਾਤ, ਜੋ ਚੰਦ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੁਕ ਗਈ। ਫਿਰ ਕੈਕੇਈ, ਮੰਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲੀ, ਦੁਬਾਰਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਚਤੁਰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਪਰ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ: "ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਵਿਅਰਥ ਤੇ ਵਿਸ਼ ਬਾਣ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਬੋਲਦੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਇੱਥੇ ਬੁਲਾਓ।" "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾਓ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਨ ਵਿੱਚ ਭੇਜੋ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੋ—ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਫਿਰ, ਚੰਗਾ ਘੋੜਾ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਚਾਬੁਕ ਨਾਲ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਉਕਸਾਏ ਨਾਲ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈ: "ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਖੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਚੰਗੀ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਤਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਆਯੋਧਿਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਛਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਨੌਕਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮਪੰਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਚੰਦਨ, ਅਲੋ, ਤੇ ਧੂਪ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਿਆਪ ਰਹੀ ਸੀ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਹਲ ਲੋਕਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਜੋ ਡੰਡੇ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਥੀ, ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮਨ-ਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।