ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਕਈਕਈ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਅਪਣੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਮੈਨੂੰ ਦਇਆ ਦਿਖਾਓ, ਹੇ ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਮਾਲਕ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਤੁਰ ਜਾਓ; ਮੈਂ ਐਸੇ ਨਿਰਦਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਕਈਕਈ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਇਹ ਸਾਰੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਕਈਕਈ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।” ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰਾਜਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਈਕਈ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। “ਹੇ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਰਾਜਾ ਉਤੇ ਖਾਸ ਦਇਆ ਦਿਖਾ। ਮੈਂ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ, ਹੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਦੇ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ। ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਰਾਜ ਪਾਵੇ; ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗੀ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਇਹ ਕੰਮ ਮੇਰੇ, ਰਾਮ, ਲੋਕਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਭਰਤ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਹੈ—ਇਹ ਕਰ।” ਪਰ ਕਈਕਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਮਾੜੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਦੁਖ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਤੇ ਲਾਲੀ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਬੋਲੀ। ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਵਨਵਾਸ ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਖ ਵਿਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਖੀ ਰਾਜਾ ਲਈ ਉਹ ਰਾਤ ਤੜਫਦੇ ਹੋਏ ਗੁਜ਼ਰ ਗਈ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਦਵੀ ਸਰਗਾ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਬੇਹੋਸ਼, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਈਕਈ ਨੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਇਹ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਦੇ ਕੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਤੇ ਡਟਿਆ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” “ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੱਚ ‘ਤੇ ਆਧਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬਾਜ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਲਰਕ ਨੇ ਵੀ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੰਗਣ ‘ਤੇ, ਆਪਣੇ ਅੱਖ ਦੇ ਦਿੱਤੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਵਾਅਦੇ ‘ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ। ਦਰਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ, ਸੱਚ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸੱਚ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਸੱਚ ‘ਤੇ ਹੀ ਧਰਮ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਵੇਦ ਵੀ ਸੱਚ ਕਰਕੇ ਅਟੱਲ ਹਨ, ਤੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।” “ਜੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਧਰਮ ‘ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਚ ਉੱਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿ। ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਵਰ ਦਿੰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਲਈ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਮੰਗ ‘ਤੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਨਵਾਸ ਭੇਜ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਇਹ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗੀ।” ਕਈਕਈ ਨੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਉਸਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਲੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਲਝਣ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਿਚ ਫਸੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਕੰਪ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੱਖਾਂ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਬੜੀ ਮਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਈਕਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਰਾਤ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਨਾਰੀ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਲੋਕ ਰਾਮ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਆਉਣਗੇ। ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਤਿਆਰ ਹੈ; ਰਾਮ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਾੜੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸੀ; ਹੁਣ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਲੈਣਗੇ।” ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿਆ, ਚੰਨ ਤੇ ਤਾਰੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਰਾਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਕਈਕਈ, ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ ਵਾਲੀ, ਮੁੜ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ, ਪਰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: “ਤੂੰ ਇਹ ਬੋਲ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੀਰ ਹਨ, ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ? ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਬੁਲਾ। ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਠਾ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਨਵਾਸ ਭੇਜ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ—ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।” ਰਾਜਾ, noble ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੋਭਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਕਈਕਈ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ‘ਤੇ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: “ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਖੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।” ਜਦ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਤਾਰੇ ਸੁਭ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ— ਵਸੀਸ਼ਠ, ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਛਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਨੌਕਰਾਂ ਤੇ ਰੌਣਕ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਤੇ ਧੂਪ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਰਗੇ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ। ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ, ਡੰਡਾ ਫੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਚੰਗੇ ਘੋੜੇ, ਤੇ ਇਜ਼ਤਦਾਰ ਲੋਕ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਵਸੀਸ਼ਠ, eminent ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।