ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਬੇਚੈਨ ਤੇ ਦੁਖੀ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਜੋ ਰਾਮ ਸਦਾ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਆਰਾਮ ਦਾ ਆਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਛਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ? ਇਹ ਕਿਹੜੀਆਂ ਨਿਰਦਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀਆਂ—ਰਾਮ ਦਾ ਵਨਵਾਸ ਤੇ ਭਰਤ ਦਾ ਰਾਜਅਭਿਸ਼ੇਕ? ਰਾਜਾ ਦਾ ਮਨ ਭਰ ਆਇਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਨਾਰੀਆਂ ਤੇ ਲਾਨਤ ਹੈ, ਉਹ ਛਲਕਪਟ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁਆਰਥ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਸਿਰਫ ਭਰਤ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।” ਉਹ ਕੈਕਈ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਤੂੰ ਨਿਰਦਈ ਹੈਂ, ਬੇਮਤਲਬ ਲਾਭ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਲਈ ਹੀ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਈ। ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਜਾਂ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?” ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰਦ ਸੀ ਕਿ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਤਨੀ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਮੋਹ ਮਮਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਇਹ ਬਿਪਤਾ ਆਈ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹੀ ਹਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮੁੜ ਜਵਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ। ਰਾਜਾ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਸੂਰਜ ਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਕੰਮ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਬਦਲ ਨਾ ਵੀ ਵਰਸਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮੀਂਹ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਰਾਮ ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੀਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ—ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਤੂੰ ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦੀ ਰਹੀ, ਨਫ਼ਰਤ ਤੇ ਵੈਰੀਪਣ ਲਿਆਉਂਦੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਲਾਇਆ, ਪਰ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਭਰਤ ਤੇ ਤੂੰ ਰਾਜ ਕਰੋ। ਸ਼ਹਿਰ, ਰਾਜ ਤੇ ਸਾਡਾ ਕੁਟੰਬ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਓ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿਓ।” ਕੈਕਈ ਦੀ ਨਿਰਦਈ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਤੂੰ ਜਿਹੜੀ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਅੱਜ ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਲਾਜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ? ਤੇਰੇ ਦੰਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨਿਰਦਈ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਦੀ ਹੈਂ?” ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਮ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਜਾਂ ਅਪਰੀਤ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਸਦਾ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈਂ? ਰਾਜਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਚਾਹੇ ਧਰਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ, ਸੜ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਕੇਕਯ ਦੇ ਰੇਤ ਦੀ ਧੂੜ!” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਤੇਰੇ ਰੇਜ਼ਾ ਵਾਂਗ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲ, ਝੂਠ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਣੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਾੜਨ ਲਈ ਉਤਾਵਲੀ ਹੈਂ।” ਰਾਜਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕੋਈ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਰਹੀ—ਖੁਸ਼ੀ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮਾਂ-ਪਿਓਆਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਣੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੁੱਖ ਨਾ ਦੇ—ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਜੋੜਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ, ਅਪਨੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੇ ਅਤਿਅੰਤ ਬਲ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਮਨੁੱਖ ਅਚਾਨਕ ਢਹਿ ਪਵੇ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤੇਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਸਦਾ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਹੇ, ਹੁਣ ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਯਯਾਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਕੈਕਈ, ਜੋ ਡਰ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਿਰਭੈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਦਾ ਦੁੱਖ ਹੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹੀ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗਿਆ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, “ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਤੇ ਵਚਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਇਹ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਹਿਚਕਿਚਾਹਟ ਕਿਉਂ?” ਕੈਕਈ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਦੁਖ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜਦ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ।” ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦ ਰਾਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣਣਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਸਕਣਗੇ? ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜੇ ਮੈਂ ਕੇਕਈ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸੱਚ ਝੂਠ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?” ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਮਲ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਜੀਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਾਫੀ ਦੇਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਨਿਕਾਲ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ, ਲੰਬੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵੱਸਣ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਅਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਇਹ ਦੁਖ ਆਵੇ? ਕਾਸ਼ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ ਦੁਖ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।” ਰਾਜਾ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਦਨਾਮੀ ਆਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਹਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਰਾਤ ਆ ਗਈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚਾਂਦਣ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਤ ਉਸ ਪੀੜਤ ਰਾਜੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਏ-ਹਾਏ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਕਦੇ ਮੁਕਦੀ ਹੀ ਨਾ ਲਗਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਸਦਾ ਵਿਹਲ ਰਹੇ। ਰਾਜਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਮਧੁਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ। ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਤੁਰ ਜਾ, ਮੈਂ ਅਜਿਹੀ ਨਿਰਦਈ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।” ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਕੇਵਲ ਉਸ ਨਿਰਦਈ ਕੈਕਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕੈਕਈ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਰਾਜਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਕੈਕਈ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ, ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਮਧੁਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ। ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਨਹੀਂ ਕਹੀਆਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ। ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ, ਹੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈਂ; ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਰਾਜ ਦੇ ਦੇ।” “ਰਾਮ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ; ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਸ਼ ਮਿਲੇਗਾ। ਹੇ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਜੋ ਮੇਰੇ, ਰਾਮ, ਲੋਕ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਭਰਤ ਦੇ ਮਨ ਪਸੰਦ ਹੈ।” ਪਰ ਕੈਕਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੰਦਤਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਦੁਖੀ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਲ ਤੇ ਲਾਲ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਨਾ ਬੋਲੀ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਿਆ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਨਵਾਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਕਠੋਰ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਤ, ਪੀੜਤ ਰਾਜੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਏ-ਹਾਏ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੰਘ ਗਈ; ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।