ਸ਼੍ਰਿੰਗਵੇਰਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਮੁਖੀ ਗੁਹਾ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਗੁਹਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਸਾਲ ਪਾਣੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਖਦਾਈ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਇੰਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੇ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਗੰਧਰਵ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਚਿਤਰਕੂਟ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਓ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਚ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਿਆਂ ਸਵਰਗ ਸਿਧਾਰ ਗਏ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਪਿੱਛੋਂ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਆਗ੍ਰਹ ਨਾਲ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਮਹਾਨ ਭਰਤ ਨੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ। ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਲੈਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਭਰਤ ਨੇ ਸੱਚ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਆਦਰ ਤੇ ਉੱਚੇ ਚਰਿਤਰ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰਾਜੇ ਹੋ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਹੋ।” ਰਾਮ, ਜੋ ਦਇਆਲੁ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਸੀ, ਪਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਮਨਾਇਆ। ਚਾਹੂਣਾ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨ ਛੁਹੇ। ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਸਯਾਮ ਭਰਤ ਨੇ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਜਦੋਂ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਆਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ ਉਹ ਦੰਡਕ ਅਰਨ੍ਯ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕਮਲ-ਨੈਣ ਰਾਮ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਭੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ, ਅਗਸਤਿਆ ਅਤੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਅਗਸਤਿਆ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਮਿਲਿਆ। ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਅਖੁਟ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੋਣੀਆਂ ਵੀ ਮਿਲੀਆਂ। ਰਾਮ ਜਦੋਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦੰਡਕ ਅਰਨ੍ਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇਗਾ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਸ਼ੂर्पਣਖਾ, ਜੋ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਨਕ-ਕਾਨ ਕੱਟ ਕੇ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਹ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਸ਼ੂर्पਣਖਾ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਖਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ, ਦੂਸ਼ਣ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਗੇ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨਾਮਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਕਿ ਰਾਮ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਨਸੀਬ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਲ ਗਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਭਾਈਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ ਗਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜਟਾਯੂ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਹਰਨ ਦੀ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜਟਾਯੂ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਬੰਧ ਨਾਮਕ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਵਿਗੜੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚਿਤਾ ਸਾੜੀ। ਕਬੰਧ ਦੇ ਸਵਰਗ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਬਰੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਕਬੰਧ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਸ਼ਬਰੀ ਕੋਲ ਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।” ਇਉਂ ਰਾਮ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਸ਼ਬਰੀ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਨਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਰੱਖ ਕੇ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਗੰਢ ਪਾਈ। ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਸੰਦੇਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਲਾਉਣ ਲਈ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਡੂੰਡੁਭੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਵ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿਖਾਈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਸ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ, ਇਕ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਤੱਕ ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਸੁਗਰੀਵ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਸੁਗਰੀਵ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵਾਲ਼ੀ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।