ਦਸ਼ਰਥ ਮਹਾਰਾਜ਼ ਨੇ ਕੈਕਈ ਨੂੰ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੈਕਈ, ਰਾਮ ਨੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਇੰਨੀ ਕਠੋਰਤਾ ਤੇ ਆ ਗਈਂ? ਰਾਘਵ ਨੇ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਈ, ਮੇਰੀ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਤਾਂ ਅਣਜਾਣੀ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹੈਂ, ਜਿਸਦੇ ਵਿਸ਼ ਨੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਰਾਮ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿਆਂ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਧਨ ਵੀ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਫਸਲ ਨਹੀਂ ਉੱਗ ਸਕਦੀ, ਐਸੇ ਹੀ ਰਾਮ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਾਪੀ ਇਰਾਦਾ ਛੱਡ ਦੇ।" ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ। ਤੂੰ ਐਸਾ ਭਿਆਨਕ ਵਿਚਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਲਿਆ, ਕੈਕਈ? ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮਮਤਾ ਜਾਂ ਵੈਰ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਰਾਘਵ ਲਈ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਰਾਮ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਤੂੰ ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ ਕੇ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ, ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਇਹ ਘਰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।" "ਕੈਕਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਗਲਤ ਜਾਂ ਨਾਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਤੂੰ ਐਸਾ ਸੋਚ ਸਕਦੀ ਹੈਂ। ਰਾਘਵ ਭੀ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਆਖਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਤੂੰ, ਐਸਾ ਕਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਮ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਕਰੇ?" "ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਉਹ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਪੁੱਤਰ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਕਠਿਨਾਈ ਸਹੇ? ਰਾਮ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਚਿਤ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਵਾਸਤੇ ਨਿਕਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ? ਰਾਮ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੈਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਮਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ।" "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਮ ਵਰਗਾ ਸੇਵਾ, ਆਦਰ ਤੇ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋਵੇ? ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਨੌਕਰ ਚਾਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਰਾਮ, ਜੋ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸੁਚਿੱਤ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਦਾਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਸਚਾਈ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਤਿਆਗ, ਮਿਤ੍ਰਤਾ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ, ਸਿੱਧਾ ਸੁਭਾਵ, ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ—ਇਹ ਸਭ ਗੁਣ ਰਾਘਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹਨ। ਐਸੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰੁੱਧ ਤੂੰ ਮੰਦਾ ਕਿਵੇਂ ਸੋਚ ਸਕਦੀ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕਰਕਸ਼ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਬੋਲੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਆਖਾਂ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ?" "ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜ, ਤਪ, ਤਿਆਗ, ਸਚ, ਧਰਮ, ਕ੍ਰਿਤਜਨਤਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਆਸ ਨਹੀਂ। ਕੈਕਈ, ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ, ਦੁਖੀ, ਵੈਰਾਗੀ ਤੇ ਵਿਹਲ ਹੋਇਆ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆ।" "ਕੈਕਈ, ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਅਧਰਮ ਨਾ ਲੱਗਣ ਦੇ।" ਇੰਝ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਦਸ਼ਰਥ, ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਅਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਪੈ ਗਏ। ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮੰਗਦੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਕੈਕਈ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕਰਕਸ਼ ਬੋਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ। ਕਹਿੰਦੀ, "ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੋ ਵਰ ਮੰਗਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਹੁਣ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਂਗਾ? ਜਦ ਰਾਜਾ-ਮੁਨਿ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ, ਤਦ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਂਗਾ? ਕੀ ਤੂੰ ਆਖੇਂਗਾ ਕਿ 'ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਮਿਹਰ ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਇਆ, ਪਰ ਮੈਂ ਕੈਕਈ ਨੂੰ ਠੱਗ ਲਿਆ'?" "ਜੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਵਚਨ ਤੋੜਿਆ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਿਤ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਸ਼ੈਬਿਆ ਨੇ ਚਿੜੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਮਾਸ ਦਿੱਤਾ, ਅਲਰਕ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਵਚਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ। ਤੂੰ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਕੀਤੇ ਵਚਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਾ ਤੋੜ।" "ਤੂੰ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਸਦਾ ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਮੌਜਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ! ਚਾਹੇ ਉਹ ਅਧਰਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਰਮ, ਸਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਝੂਠ—ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਥੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਜੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵੀ ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਦੁਖ ਦੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਕੈਕਈ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਨਾਹੀ ਮੋੜਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਡੀ ਰਹੀ।