ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਕੋਲ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਇਹ ਮੰਤਰੀ ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ, ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਅੱਠ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਨ: ਧ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਯੰਤ, ਵਿਜਯ, ਸੁਰਾਟਰ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਰਧਨ, ਅਕੋਪ, ਧਰਮਪਾਲ ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਜ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਕੋਲ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੀ ਸਨ—ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵ—ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਮਸ਼ਵਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਨ: ਸੁਯਜ्ञ, ਜਾਬਾਲੀ, ਕਾਸ਼ਯਪ, ਗੌਤਮ, ਲੰਬੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਅਤੇ ਕਾਟਿਆਯਨ ਰਿਸ਼ੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ, ਨਿਮਰ, ਹੁਨਰਮੰਦ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਉਰਜਾਵਾਨ, ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਲਕੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਗੁੱਸੇ, ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਸਵਾਰਥ ਵਿੱਚ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ। ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਪਰਾਏ, ਹੋਇਆ, ਹੋ ਰਿਹਾ ਜਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਾਬਤ-ਕਦਮ, ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਵੈਰੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ। ਇਹ ਮੰਤਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਭੀਕ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਰਾਜਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਰਹਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਜਾਂ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਸਖ਼ਤ ਦੰਡ ਦਿੰਦੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਇਕਾਗਰਚਿੱਤ, ਤੇ ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ ਸਨ। ਨਾਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ, ਨਾਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਨਾਂ ਹੀ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਪਰਾਈ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪੂਰਾ ਰਾਜ ਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ, ਚੰਗੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾਓਂਦੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ, ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸੋਚਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਅਪਣਾਏ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਯ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਨਿਰਣਯ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਂਝ ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਰੱਖਣ, ਸੁਖਮ ਤਰਕ ਕਰਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਨੀਤੀ ਦੇ ਗਿਆਤਿ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਵਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਦਾਨੀ, ਸੱਚ ਤੇ ਅਡਿੱਗ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਵਧ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਵੱਸਲ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਆਦਰ, ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦਬਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਇੰਝ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਸਮਰਪਿਤ, ਨਿਪੁੰਨ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਐਸਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਠਵਾਂ ਸਰਗ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਇੰਨੇ ਸਮਰਥ, ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: "ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ્ઞ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰਾਂ?" ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ, "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਯਜ्ञ ਕਰਨਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ," ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਭ ਯੋਗ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਤਰੀ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਤੁਰੰਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਵੋ।" ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਸੁਯਜ्ञ, ਵਾਮਦੇਵ, ਜਾਬਾਲੀ, ਕਾਸ਼ਯਪ, ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੈ ਆਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਮਿੱਠੇ, ਧਰਮ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹੇ: "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜ्ञ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚੋ।" ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਆਗੂਪਨ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ, "ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਿਹਾ!" ਸਭ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਆਖਦੇ: "ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਛੱਡੋ।" "ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਯਜ्ञ ਦਾ ਮੰਡਪ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।" "ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਇਹ ਧਰਮੀ ਨਿਸ਼ਚਯ ਜਾਗਿਆ ਹੈ..." ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਆਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: "ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਥੇ ਯਜ्ञ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰੋ।" "ਯੋਗ ਆਚਾਰ ਨਾਲ, ਅਧਿਆਪਕ ਸਮੇਤ, ਯਜ्ञ ਦਾ ਘੋੜਾ ਛੱਡੋ ਅਤੇ ਸਰਯੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਮੰਡਪ ਬਣਾਓ।" "ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਵੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੋ; ਇਹ ਯਜ्ञ ਉਹੀ ਰਾਜਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ।" "ਇਸ ਮਹਾਨ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਰਕਸ਼ਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤ੍ਰੁਟੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ्ञ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।