ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਇੱਖਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹਦੇ ਮੰਤਰੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਣਵਾਨ ਅਤੇ ਨਿਭਾਊ ਸਨ। ਉਹ ਸਿਆਣਪ ਵਾਲੇ, ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੇ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਅੱਠ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ—ਧ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਯੰਤ, ਵਿਜਯ, ਸੁਰਾਸ਼ਟਰ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਰਧਨ, ਅਕੋਪ, ਧਰਮਪਾਲ, ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਜਕਾਜ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਰਾਜਕਾਜ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਕੋਲ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੀ ਸਨ—ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਯਜ੍ਞ, ਜਾਬਾਲੀ, ਕਾਸ਼ਯਪ, ਗੌਤਮ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਅਤੇ ਕਾਟਯਾਇਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਰਹੇ ਸਨ, ਵਿਦਵਾਨ, ਸ਼ਿਸ਼ਟ, ਨਿਮਰ, ਹੁਨਰਮੰਦ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੌਲੀ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਗਲਤ ਬੋਲ ਨਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ, ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਪਰਾਏ, ਹੁੰਦੇ ਜਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਗੁਪਤ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਦੋਸਤੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ, ਅਤੇ ਜੇ ਲੋੜ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ, ਫੌਜ ਚਲਾਉਣ, ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਵੈਰੀ ਹੋਵੇ, ਕਦੇ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਹਾਦਰ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਕਾਨੂਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਫ਼-ਚਿੱਤ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ, ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਭਰਦੇ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਇਕਾਗਰ, ਤੇ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਸਨ; ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਨਾ ਹੀ ਉਥੇ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਲੋਭੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ; ਪੂਰਾ ਰਾਜ ਤੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁਖੀ-ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦੇ, ਵਧੀਆ ਲਿਬਾਸ ਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ, ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਲਏ ਹੋਏ, ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਗੁਣਵਾਨ, ਕੋਈ ਵੀ ਗੁਣ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਵੈਰ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਹੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਨ। ਉਹ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਖਮ ਤਰਕ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਗੁਣਵਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖਦਾ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਦਾਨੀ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਰਾਜ ਕਰਦਾ। ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਾ ਉਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨਾ ਬਰਾਬਰ; ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਵਸੀਲਿਆਂ ਨਾਲ ਆਦਰ, ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਰਥ, ਸਮਰਪਿਤ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਐਵੇਂ ਚਮਕਦਾ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਸਰਗਾ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਅੱਠਵੀਂ ਸਰਗਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਇੰਨਾ ਸਮਰਥ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: "ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਞ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰਾਂ?" ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਕੇ, "ਮੈਨੂੰ ਯਜ੍ਞ ਕਰਨਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ," ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਨਿਪੁੰਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਤਰੀ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਰੰਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ।" ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੁਰੰਤ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਸੁਯਜ੍ਞ, ਵਾਮਦੇਵ, ਜਾਬਾਲੀ, ਕਾਸ਼ਯਪ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੈ ਆਇਆ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਨਰਮ ਤੇ ਧਰਮਯੁਕਤ ਬੋਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜ੍ਞ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ।" ਤਦ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ, "ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ!" ਉਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਆਖਦੇ, "ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਛੱਡੋ।" "ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਸਰਯੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣਗੇ।" "ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਇਹ ਧਰਮੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ..." ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਦਾ, "ਸਾਰੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕੰਮ ਇੱਥੇ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਿਆਰ ਕਰੋ।" "ਯਜ੍ਞ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਘੋੜਾ, ਉਸਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਸਮੇਤ, ਠੀਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਛੱਡੋ; ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ ਮੈਦਾਨ ਸਰਯੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰੋ।" "ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤਿ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੇ ਕਰੋ; ਇਹ ਯਜ੍ਞ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਰਥ ਰਾਜਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਸਰਗਾ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।