ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਖ-ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੰਥਰਾ, ਤੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿਉਂ ਸੜ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁਖ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਜਦ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਘੜੀ ਆਈ ਹੈ।" ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਭਰਤ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਾਘਵ ਮੇਰੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਦਿਲੋਂ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇ ਰਾਜ ਰਾਮ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਰਤ ਦਾ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।" ਪਰ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲੰਮੀ ਤੇ ਗਰਮ ਆਹ ਭਰੀ ਅਤੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਹੀ, ਤੇਰੇ ਤੇ ਆਫ਼ਤ ਆਉਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਨਹੀਂ।" ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, "ਰਾਘਵ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ, ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ; ਭਰਤ, ਹੇ ਕੈਕੇਈ, ਰਾਜਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਜੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਜ ਦੇ ਕੰਮ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁਣਵਾਨ ਹੋਣ। ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਅਨਾਥ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ।" ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਰੱਖੀ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਈ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਇਨਾਮ ਦੇ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਹ-ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹਕਦਾਰ ਹਾਂ।" ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, "ਜਦ ਰਾਮ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰਾਜ ਪਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਭਰਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗਾ।" ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਲਾਇਆ, "ਭਰਤ ਨੂੰ ਤੂੰ ਛੋਟੇ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ; ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਜੜ-ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਹੋਣ।" "ਭਰਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਉਸ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਾਮ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਭਰਤ ਦਾ।" ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਦਿਲਚਸਪ ਉਪਮਾ ਦਿੱਤੀ, "ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜਹਾਰੇ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਨੂੰ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਡਾਹਲੀਆਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ, ਰਾਘਵ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਰਾਤਾ-ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਿਨ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਰਾਮ ਭਰਤ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕਰੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਮਹਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਭੇਜਣ ਦੀ ਸੋਚ; ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੇ ਭਰਤ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜ ਪਾਵੇ।" "ਭਰਤ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪਲਾ, ਰਾਮ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਵੈਰੀ ਹੈ; ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਸੁਖ-ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ, ਕਿਵੇਂ ਜੀਵੇਗਾ?" "ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦਾ ਸਵਾਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਭੱਜਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਭਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਇਕ ਵਾਰੀ, ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਂ, ਆਪਣੀ ਸਹ-ਪਤਨੀ, ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇਗੀ?" "ਜਦ ਰਾਮ ਧਰਤੀ, ਖਜਾਨਿਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਪਾਵੇਗਾ, ਤਦ, ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਤੂੰ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਭਰਤ, ਦੁਖ ਤੇ ਹਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" "ਜਦ ਰਾਮ ਧਰਤੀ ਪਾਵੇਗਾ, ਭਰਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਆਚ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਰਾਜ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਨਵਾਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੰਥਰਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਜਲ ਉਠਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਲੰਮੀ ਤੇ ਗਰਮ ਆਹ ਭਰੀ ਅਤੇ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਹੀ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਜੰਗਲ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗੀ, ਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜਯੁਤ ਬਣਾਵਾਂਗੀ।" "ਹੁਣ ਸੋਚ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਰਾਮ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਨਾ ਪਾਵੇ।" ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ, ਜੋ ਮੰਦੇ ਦੀ ਸੂਝ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ, ਕੈਕੇਈ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਹੀ ਰਾਜ ਪਾਵੇ।" "ਤੂੰ ਯਾਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਜਾਂ ਜੇ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੁਕਾਉਂਦੀ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ?" "ਜੇ ਤੂੰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਚੰਚਲ, ਤਾਂ ਸੁਣ; ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗੀ, ਤੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਅਮਲ ਕਰ।" ਮੰਥਰਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਆਪਣੇ ਵਿਛੋਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਠੀ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਦੱਸ, ਮੈਂ ਸੁਣ ਰਹੀ ਹਾਂ।" ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦ ਦੇਵ-ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ।" "ਕੈਕੇਈ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦੰਡਕ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਵੈਜਯੰਤਮ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਰਕ-ਧਵਜ ਲਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਹੁੰਚੀ।" "ਉਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦੈਤ, ਸ਼ੰਬਰ, ਸੀ, ਜੋ ਸੌ ਜਾਦੂਈ ਚਲਾਂ ਦਾ ਮਾਹਰ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਸੀ।" "ਉਸ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਦੈਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਖਮੀ ਅਤੇ ਸੌਂਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।" "ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋ ਗਈਆਂ।" "ਹੇ ਰਾਣੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਉਠਾ ਕੇ ਲਿਆਈ, ਤੇ ਉਥੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।" "ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਦੋ ਵਰ ਦਿਤੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ; ਅਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਦ ਚਾਹੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਵਰ ਮੰਗ ਸਕਦੀ ਹੈਂ।'" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਦੋ ਵਰ ਹਨ, ਜੋ ਉਹ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਭਰਤ ਲਈ ਰਾਜ ਅਤੇ ਰਾਮ ਲਈ ਵਨਵਾਸ ਮੰਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।