ਕਹਾਣੀ ਇਉਂ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਅਤੇ ਬਾਹੁ-ਬਲੀਆਂ ਹਨ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿੱਘਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਭਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਨਿੱਘਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਦੇ ਵਾਰਸੇ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਭਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਹੱਕ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਉੱਤੇ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਜੀ, ਪੂਸ਼ਯਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਕਲ ਰਾਜ-ਯੁਵਰਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਅਭਿਸ਼ੇਕਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਵਾਂਗ ਕਰੋਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪੂਤ-ਵਧੂਆਂ ਭਰਤ ਦੀ ਘਟਤੀ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਜਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਕੈਕੇਈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਰਾਜਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਗੁਣਵਾਨ ਹੈ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਕਰੇਗਾ; ਤਾਂ ਫਿਰ, ਮੰਥਰਾ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਉਂ ਚਿੰਤਤ ਹੋਈ ਹੋਈ ਹੈ? ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਭਰਤ ਵੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਰਾਮ ਜੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਦੀ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਲੈ ਲਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਸੁਖ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੰਥਰਾ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ 'ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ? ਭਰਤ ਦਾ ਜਿਵੇਂ ਆਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਗਵ ਦਾ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕੌਸਲਿਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਰਾਮ ਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਰਤ ਦੀ ਵੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਗਵ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਕੈਕੇਈ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਲੰਬਾ ਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਇਉਂ ਬੋਲੀ: "ਤੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਬਿਪਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ, ਕਿਸੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਬਿਪਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਗਵ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ; ਪਰ ਭਰਤ, ਕੈਕੇਈ, ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਭ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਜੇ ਸਭ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਵਿਗਾੜ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਜ-ਕਾਜ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁਣਵਾਨ ਹੋਣ। ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਿਲਕੁਲ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਨਾਥ, ਸੁਖ-ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਇਨਾਮ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੱਕ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਉਹ ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੂਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗਾ। ਭਰਤ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਮਾ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਸੀ; ਨੇੜਤਾ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਅਡੋਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਭਰਤ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਉਸ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਭਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉਤਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਨੇੜਤਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਰਾਗਵ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਵਾਂਗ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਉਲਟ-ਸੁਲਟ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ; ਪਰ ਰਾਮ ਭਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਗਵ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਭੇਜੋ; ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੇ ਭਰਤ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਲੈ ਲਵੇ। ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਦਾ ਆਦੀ ਹੈ, ਰਾਮ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਵੈਰੀ ਹੈ; ਰਾਮ ਦੀ ਵਧੀਕਤਾ ਹੇਠ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵੇਗਾ? ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦਾ ਮੁਖੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਤੋਂ ਭੱਜਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਭਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਛਾਂ 'ਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਗ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਂ—ਆਪਣੀ ਸਹ-ਪਤਨੀ—ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਇਆ ਸੀ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇਗੀ? ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮਹਿਲਾ, ਤੂੰ ਭਰਤ ਸਮੇਤ ਦੁਖ ਤੇ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇਗੀ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਭਰਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੋਚ। ਹੁਣ ਨੌਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਕੈਕੇਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਲੰਬਾ ਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਇਉਂ ਬੋਲੀ: "ਅੱਜ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਇੱਥੋਂ ਜੰਗਲ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗੀ, ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਯੁਵਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਾਂਗੀ। ਹੁਣ ਸੋਚ ਕਿ ਇਹ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲੇ। ਕੈਕੇਈ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ, ਜੋ ਮੰਦਾ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਚਾਹਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਇਉਂ ਬੋਲੀ: "ਹੁਣ, ਕੈਕੇਈ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਹੀ ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਲੈ ਸਕੇ। ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਕੈਕੇਈ, ਜਾਂ ਜੇ ਕਰਦੀ ਵੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਛੁਪਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੁਝ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਕੈਕੇਈ ਅਤੇ ਮੰਥਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲ ਰਹੀ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਚਲਾਕੀ ਭਰੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਰਾਮ-ਭਰਤ-ਲਕਸ਼ਮਣ-ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਭਾਵਾਂ, ਰਾਜ-ਗੱਦੀ ਦੀ ਲੜੀ, ਅਤੇ ਸਹ-ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।