ਦਸ਼ਰਥ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ, ਕਈਕਈ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਤੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਗਮ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰੋਕ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਰਾਣੀ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਸੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਤੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਹੜੀ ਸਮਝਦਾਰ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਸੌਤਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਉੱਚੇ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਂਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਤਾਂ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਹੈ।" ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਭਰਤ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਡਰਦੀ ਹਾਂ, ਰਾਜ ਦੇ ਵੰਡਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਡਰ ਤਾਂ ਡਰਪੋਕ ਨੂੰ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਭਰਤ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ।" "ਸੁੰਦਰ ਰਾਣੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਜਸੀ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਭਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਰਾਜ ਦੀ ਵਾਰਸਾਈ ਦੋ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੌਸਲਿਆ ਤਾਂ ਵਾਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਕੱਲ੍ਹ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਗੀ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਰੱਜ ਕੇ ਰਜਾ ਜਾਵੇਗੇ, ਤੂੰ ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗੀ, ਇੱਕ ਨੌਕਰਾਣੀ ਵਾਂਗ।" "ਸਾਡੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਕ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਭਰਤ ਰਾਮ ਦਾ ਨੌਕਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀਆਂ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਤੇਰੀਆਂ ਪੂਤਣੀਆਂ ਭਰਤ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।" ਮੰਥਰਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਈਕਈ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਕਰਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਮ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤ ਹੈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਣਵਾਨ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਆਭਾਰੀ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹੀ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਕਰੇਗਾ। ਤਾਂ ਫਿਰ, ਮੰਥਰਾ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਿਉਂ ਹੈਂ?" "ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਸੌ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਭਰਤ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਦਾਦਾ ਦਾ ਰਾਜ ਰਾਮ ਤੋਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾ ਮੰਥਰਾ, ਤੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜ ਰਹੀ ਹੈਂ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਜਿਵੇਂ ਭਰਤ ਦਾ ਆਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਦਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਆਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕੌਸਲਿਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਮੇਰੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਰਾਜ ਰਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਰਤ ਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।" ਕਈਕਈ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਮਾ ਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲਿਆ ਤੇ ਕਈਕਈ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਹੀ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੈਂ।" "ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ। ਪਰ ਭਰਤ, ਕਈਕਈ, ਰਾਜ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ, ਸੁੰਦਰ ਰਾਣੀ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤ ਰਾਜ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ; ਜੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਰਾਜੇ ਬਣ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਬੜਾ ਵਿਗਾੜ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਣੀ, ਰਾਜੇ ਸਦਾ ਰਾਜ ਦੇ ਕੰਮ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਹੀ ਸੌਂਪਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁਣਵਾਨ ਹੋਣ।" "ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਭਰਤ, ਪਿਆਰੀਏ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਨਾਥ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਸੁਖ-ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੇ ਰਾਜ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਆਈ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਨਹੀਂ। ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦੇਵੇਂ।" "ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਵੇਗਾ, ਉਹ ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੂਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗਾ। ਜਦ ਭਰਤ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਸੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ; ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਜੜਾਂ ਵਿਚ ਵੀ। ਭਰਤ ਕਰਕੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਉਸ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਭਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ।" "ਇਹ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਡਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ, ਰਾਘਵ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਰਾਤਾ-ਭਾਵਨਾ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਆਸ਼ਵਿਨਾਂ ਵਰਗੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਕਦੇ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ; ਪਰ ਭਰਤ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਹਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਭੇਜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੇ ਭਰਤ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕਰੇ। ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਰਿਹਾ, ਰਾਮ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਵੈਰੀ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗਾ?" "ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਭਜਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਭਰਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਰਾਮ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਗ ਦੇ ਮਾਣ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਂ, ਆਪਣੀ ਸੌਤਣ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਲਾਇਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇਗੀ?" "ਜਦ ਰਾਮ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਭ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਤੇ ਦੁਖੀ ਭਰਤ ਬੇਬਸੀ ਤੇ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੋਗੇ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਭਰਤ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਰਾਜ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇ ਜਨਮਾਸਥਾਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਵੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਥਰਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਈਕਈ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਲੰਮਾ ਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲਿਆ ਤੇ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਜੰਗਲ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗੀ, ਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਜਲਦ ਹੀ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਵਾਂਗੀ। ਹੁਣ ਸੋਚ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲੇ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲੇ।