ਕਈਕਈ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੂੰ ਰਾਜਧਰਮ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ? ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਚਲਾਕ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਸੁਭਾਵ ਕਠੋਰ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਬੈਠੀ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੱਗੀ ਗਈ ਹੈਂ। ਹੁਣ ਉਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਖਾਲੀ ਦਿਲਾਸੇ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗਾ। ਉਹ ਦੁਸਟ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਭਰਤ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਏਗਾ, ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਤੇ ਮਾਂ ਜੋ ਭਲਾਈ ਦੀ ਦਾਵੇਦਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਜਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਗਲੇ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਫਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹ ਸੱਪ ਕਰੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਰਾਮ ਦੀ ਆਦੀ, ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਉਸ ਪਾਪੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈਂ, ਜੋ ਝੂਠੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕਈਕਈ, ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ; ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ—ਜੋ ਇਹ ਸਭ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ—ਬਚਾ ਲੈ।” ਮੰਥਰਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਕਈਕਈ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧਚੰਦ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਕਈਕਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਓਸ ਕੁਬੜ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਿਵਿਆ ਅਭੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅਭੂਸ਼ਣ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਈਕਈ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਆਖਿਆ, “ਮੰਥਰਾ, ਇਹ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਰਾਮ ਤੇ ਭਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਵਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਹੜਾ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ—ਚੁਣ ਲੈ।” ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਓਹ ਅਭੂਸ਼ਣ ਉਤਾਰ ਕੇ ਪਾਸੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਕਈਕਈ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, “ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਪਰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਅਕਲ ਤੇ ਦੁੱਖ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਹੜੀ ਸਮਝਦਾਰ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਸੌਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਧਤੋਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ? ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਭਰਤ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਰਾਜ ਦੇ ਵੰਡਣ ਕਾਰਨ; ਇਹ ਸਭ ਸੋਚ ਕੇ ਮੈਂ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਡਰ ਉਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਡਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਭਰਤ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਲਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਭਰਤ ਨੂੰ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੌਸਲਿਆ ਤਾਂ ਵਾਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੱਲ੍ਹ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ, ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦ ਧਰਤੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਾਰ ਜਾਣਗੇ, ਤੂੰ ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਇੱਕ ਦਾਸੀ ਵਾਂਗ। ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦਾ ਸੇਵਕ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀਆਂ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਤੇਰੀਆਂ ਪਤੂਹਾਂ ਭਰਤ ਦੇ ਹਾਸੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।” ਮੰਥਰਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਈਕਈ ਨੇ ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਦੀ ਹੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। “ਰਾਮ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਗੁਣੀ, ਸੰਯਮੀ, ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਨਹੀਂ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹੀ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਕਰੇਗਾ; ਤਾਂ ਫਿਰ, ਮੰਥਰਾ, ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ? ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਭਰਤ ਵੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਦਾਦਾ ਦਾ ਰਾਜ ਲੈ ਲਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਜਦ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਸੁਖ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੰਥਰਾ, ਤੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿਉਂ ਸੜ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਜਿਵੇਂ ਭਰਤ ਦਾ ਆਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਘਵ ਦਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕੌਸਲਿਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰਾਜ ਰਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਰਤ ਦਾ ਵੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।” ਕਈਕਈ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ, ਲੰਮਾ ਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲਿਆ, ਤੇ ਕਈਕਈ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, “ਤੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਬਿਪਤਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਰਾਘਵ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ; ਪਰ ਭਰਤ, ਕਈਕਈ, ਰਾਜ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਜੇ ਸਭ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਵਿਗਾੜ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਜ ਦੇ ਕੰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਸੌਂਪਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁਣੀ ਹੋਣ। ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਨਾਥ, ਆਰਾਮ ਤੇ ਰਾਜ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਆਈ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਨਹੀਂ; ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਇਨਾਮ ਦੇ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸੌਤ ਉੱਤੇ ਤੇਰੀ ਹਾਣ ਵਧਾ ਕੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਕਈਕਈ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਅਸਲੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਤੇ ਖਤਰੇ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਬੀਜ ਬੋ ਦਿੱਤਾ।