ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, "ਰਾਣੀ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਕ ਵੱਡੀ ਤੇ ਅੰਤਹੀਣ ਮੁਸੀਬਤ ਆ ਗਈ ਹੈ: ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਡਰ ਅਤੇ ਗ਼ਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਈ ਹਾਂ। ਕੈਕਈ, ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਹਾਨੀ ਮੇਰੀ ਹਾਨੀ, ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ—ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।" ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਰਾਜ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਹੈਂ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ, ਰਾਣੀ ਜੀ, ਤੂੰ ਰਾਜਕਾਜ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਰਹੀ? ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਚਾਹੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਿੱਠੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਭਾਉ ਕਰੜਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਫ਼ ਦਿਲ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਲਈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਖਾ ਖਾ ਗਈ। ਹੁਣ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਖਾਲੀ ਆਸ ਦੇ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗਾ। ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਦਿਲ ਵਾਲਾ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਜਲਦ ਹੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾਏਗਾ, ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧ ਮਿਟਾ ਕੇ।" ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, "ਇੱਕ ਵੈਰੀ, ਪਤੀ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਮਾਂ ਜੋ ਚੰਗਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਜਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਗਲੇ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਾਂ ਅਣਦੇਖਿਆ ਜਹਿਰੀਲਾ ਸੱਪ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਤੇਰੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤ ਨਾਲ ਵੈਸਾ ਹੀ ਵਰਤਾਵ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪਲੀ, ਮੂਰਖ ਰਾਣੀ, ਤੂੰ ਤੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਪਾਪੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਝੂਠੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕੈਕਈ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਕੁਝ ਕਰ; ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ—ਜੋ ਇਹ ਸਭ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ—ਬਚਾ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਕੈਕਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਉੱਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਚੰਨ ਦੀ ਕਿਰਣ। ਕੈਕਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ, ਹੈਰਾਨ ਵੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਿਣਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਗਹਿਣਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੈਕਈ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਖ਼ੁਸ਼ਖਬਰੀ ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਮੰਥਰਾ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਦੱਸ, ਹੋਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਐਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।" ਕੈਕਈ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਾਤ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਪਿਆਰ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਗੱਲਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਹਨ। ਜਦ ਤੂੰ ਐਸਾ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਵਧੀਆ ਦਾਤ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ—ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਮੰਗ ਲੈ।" ਪਰ ਮੰਥਰਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਈਰਖਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਗਹਿਣਾ ਫੈਂਕ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, "ਤੂੰ ਮੂਰਖ, ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਤੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗ਼ਮ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦਬਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਰਾਣੀ ਜੀ। ਜਦ ਤੇਰਾ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਅਪਮਾਨ ਹੋਇਆ, ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਿਉਂ ਹੈਂ, ਜਦ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ?" ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅਕਲ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਕਿਹੜੀ ਸਮਝਦਾਰ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਿਰਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ? ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਵੀ ਹੈ, ਰਾਜ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ; ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਮੈਂ ਡਰੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਡਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰਪੋਕ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ।" "ਸੋਹਣੀ ਰਾਣੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਾਰਸਦਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਜ ਦੀ ਵਾਰਸਦਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੌਸਲਿਆ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤ ਕੱਲ੍ਹ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦ ਧਰਤੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਗੀ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਾਰ ਜਾਣਗੇ, ਤੂੰ ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਇੱਕ ਦਾਸੀ ਵਾਂਗ।" "ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਕ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗੀ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਭੀ ਰਾਮ ਦਾ ਨੌਕਰ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਤੇਰੀਆਂ ਪੁੱਤਣੀਆਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਾਨੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।" ਮੰਥਰਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੈਕਈ ਨੇ ਫਿਰ ਵੀ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਖੁਬੀਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, "ਰਾਮ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਗੁਣੀ, ਸਯਾਮ, ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਨਹੀਂ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਰਾਜ ਪਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪਿਉ ਵਾਂਗ ਕਰੇਗਾ; ਤਾਂ ਫਿਰ, ਮੰਥਰਾ, ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ?" "ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਵੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਪਿਤਾ-ਪਿਤਾਮਾ ਦਾ ਰਾਜ ਪਾਵੇਗਾ। ਜਦ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਸੁਖ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੰਥਰਾ, ਤੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜ ਕਿਉਂ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਇਸ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਤੇ ਦੁਖੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਦਾ ਹੋਰ ਵੱਧ ਆਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕੌਸਲਿਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਰਾਜ ਰਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।" ਕੈਕਈ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਲੰਮਾ ਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲਿਆ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਦੁੱਖ ਲੈ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਬਰਬਾਦੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਹੀ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਸਮਝ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ; ਪਰ ਭਾਰਤ, ਕੈਕਈ, ਰਾਜ ਘਰਾਣੇ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਕਿਉਂਕਿ, ਸੋਹਣੀਏ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਜੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਰਾਜੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਵਿਗਾੜ ਹੋ ਜਾਵੇ।