ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਜਾਰੀ ਦੀ ਰਾਏ ਪੁੱਛੀ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਰ ਸਭ ਮੈਂਬਰ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮਾਣਯੋਗ ਸਨ, ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੂਜਾਰੀ ਜੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਰਾਜ ਦਸ਼ਰਥ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਵੱਲ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਲ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਦਾ ਪਾਤਰ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਆਹੁਤੀ ਦਾ ਉਚਿਤ ਅੰਸ਼ ਖਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਗਲ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਜੀ ਕੁਸ਼ਾ ਦੇ ਬਿਛੋਨੇ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਰਾਤ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪਹਰ ਬਾਕੀ ਰਿਹਾ, ਰਾਮ ਜੀ ਜਾਗ ਪਏ ਅਤੇ ਘਰ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ। ਉੱਥੇ, ਜਦ ਬੀਰਦਾਂ, ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬੈਠੇ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਫ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣਵਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਅਤੇ ਗੂੰਜਦਾਰ ਉਚਾਰਣ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਉਠੀ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੂਮ ਉਠੇ। ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਤਾਂ ਸਭ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਦਰ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਚੌਕਾਂ, ਗਲੀਆਂ, ਮੰਢੀਆਂ ਅਤੇ ਛੱਤਾਂ 'ਤੇ ਝੰਡੇ ਤੇ ਬੈਨਰ ਲਹਿਰਾਏ ਗਏ। ਵਪਾਰੀ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਸਜਾਵਟ ਹੋਈ। ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ, ਸਭਾ ਭਵਨਾਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਏ ਗਏ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਨਾਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ, ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਲੋਕ ਚੌਕਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ ਆ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬੱਚੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ 'ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਸ 'ਚ ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ। ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਧੂਪ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਲਈ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਹਰ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਲੋਕ ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਸਭ ਲੋਕ ਚੌਕਾਂ ਅਤੇ ਸਭਾ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ। "ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਗੌਰਵ, ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਨਗੇ। ਸਾਡੀ ਤਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੀਤ-ਰੀਵਾਜ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ।" ਲੋਕ ਆਖਦੇ, "ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਂਗ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।" "ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਮੀ ਹਨ, ਉਹ ਲੰਮਾ ਜੀਵਣ ਜਿਉਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਵੇਖਾਂਗੇ।" ਜਦ ਲੋਕ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਜੋ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਭਰ ਗਿਆ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਧਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਰਗਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇੰਝ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਨਗਰ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਅਯੋਧਿਆ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕੈਕਈ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਦਾਸੀ ਮੰਥਰਾ, ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਮਹਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਉੱਥੋਂ ਮੰਥਰਾ ਨੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਅਤੇ ਕਵਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਬੈਨਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ, ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਧੋ ਕੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਚਿੱਟੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ, ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਉਚਾਰਣ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੱਚਦੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਡੱਕਦੇ ਸਾਂਡ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਂ ਕੌਸ਼ਲਿਆ, ਜੋ ਅਤਿ ਖੁਸ਼ ਹੈ ਤੇ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਧਨ ਵੰਡ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀਆਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਤਸੁਕਤਾ, ਅਤੇ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੰਗ-ਰਲੀਆਂ ਆਪਣੀ ਚਰਮ ਸੀਮਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ।