ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗੱਜਣ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਆਜ ਦੇ ਦਿਨ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੜਕਾਅ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਇੰਨੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਣ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਸਜਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜ ਪੁਰੋਹਿਤ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਵਿਚੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਇਕ ਐਸੇ ਮਹਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਲ ਜਾ ਰਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਵਾਂਗ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਸਭਾ-ਸਦੱਸ, ਜੋ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਭੀੜ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਂਗ, ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਮਹਲ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਪਰਵੈਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੈਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਦੀ ਪਾਤ੍ਰੀ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਹਵਨ ਦੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਆਹੁਤੀ ਖਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾ ਦੇ ਅਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜਦ ਰਾਤ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇਕ ਪਹਰ ਬਚਾ ਸੀ, ਉਹ ਜਾਗ ਪਏ ਅਤੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਇਆ। ਉਥੇ, ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਟ, ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਰਨਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਗਾਇਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ—ਰਾਮ ਜੀ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਫ਼ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪਾਠ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਿਤ ਮੰਗਲਮਈ, ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨੀ, ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜੀ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਫਿਰ, ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਮੰਦਰਾਂ, ਚੌਰਾਹਿਆਂ, ਗਲੀਆਂ, ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਛੱਜਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਸਭਾ-ਭਵਨ ਅਤੇ ਬੇਨਾਮ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ, ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਬੈਨਰ ਲਹਿਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਨਾਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ, ਗਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮਨ-ਮੋਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਲੋਕ, ਚੌਕਾਂ ਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਜ ਮਾਰਗ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਧੂਪ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਤੇ, ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਹਰ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਦੀਵਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਲਗਾਏ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਲੋਕ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਸਭ ਲੋਕ, ਚੌਕਾਂ ਤੇ ਸਭਾ-ਭਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ—"ਹਾਏ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਵਧਾਪੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਏਗਾ। ਬੜੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਹੈ ਸਾਡੀ, ਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਰਾਘਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਵਿਦਵਾਨ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਉਨਾ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀਵੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੇਖਾਂਗੇ।" ਜਦ ਲੋਕ ਅਜਿਹਾ ਆਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਲੋਕ, ਜੋ ਚਹੁੰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਆ ਗਏ। ਇਹ ਲੋਕ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭੀੜ ਜਦ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਈ, ਉਥੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪੂਰਨਿਮਾ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗੱਜਣ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਗਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਚਹੁੰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਬਾਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਦਾਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈਕਈ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਮਹਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ।