ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਮ ਦਾ ਘਰ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਝੀਲ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ 'ਚ ਮਸਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੋਵੇ। ਰਾਮ ਦੇ ਮਹਲ ਤੋਂ, ਜੋ ਇੱਕ ਰਾਜਸੀ ਮਹਿਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਬਾਹਰ ਆਏ ਤੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵੇਖੀ। ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਤਸੁਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਗੱਭੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਅਯੋਧਿਆ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਸਾਫ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਉੱਚੇ ਘਰਾਂ 'ਤੇ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈਆਂ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਉਡੀਕ ਐਸੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ, ਜੋ ਉਤਸਵ ਲਈ ਸਜੇ-ਸਵਾਰੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਸ ਮਹਾਂ ਉਤਸਵ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਭੀੜ ਭਰੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਚੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਲ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਉਠੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਸਭ ਸਭਾ-ਸਦੱਸ ਜੋ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉੱਠ ਕੇ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਛੱਡ ਕੇ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਲ, ਜੋ ਸੋਹਣੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਵਿਚ ਸਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਪਰਗਟ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਵਾਚਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਮ ਨੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਸਯੰਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹਵਨ ਪਾਤਰ ਫੜ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸ਼ੁੱਧ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭਾਗ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਰਾਤ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪਹਰ ਬਚਿਆ ਸੀ, ਰਾਮ ਜਾਗੇ ਤੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਇਆ। ਉਥੇ, ਜਦ ਉਹ ਗੀਤਕਾਰਾਂ, ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਬੈਠੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦ ਉਚਾਰਨ ਕਰਵਾਏ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਨ ਦੀ ਮੰਗਲਮਈ, ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ, ਵਾਜਾ-ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਯੋਧਿਆ 'ਚ ਗੂੰਜੀ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਘਵ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਪਵਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਸੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਨਗਰਵਾਸੀ, ਜਦ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਤੇ ਰਾਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਮੰਦਿਰਾਂ, ਚੌਕਾਂ, ਗਲੀਆਂ, ਪੂਜਾ-ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਛੱਤਾਂ 'ਤੇ, ਵਪਾਰੀ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸੁਪਨੂ ਘਰਾਂ 'ਚ, ਸਭਾ-ਭਵਨਾਂ ਤੇ ਬੇਨਾਮ ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਤੇ, ਝੰਡੇ ਤੇ ਬੈਨਰ ਲਹਿਰਾਏ ਗਏ। ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ, ਨਾਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਤੋਂ ਮਨ ਤੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਲੋਕ, ਚੌਕਾਂ ਤੇ ਘਰਾਂ 'ਚ, ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬੱਚੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ 'ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਸ 'ਚ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਜ ਮਾਰਗ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸਜਿਤ ਤੇ ਧੂਪ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਤੇ, ਰਾਤ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੀ-ਗਲੀਆਂ 'ਤੇ ਦੀਵੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਨਿਵਾਸੀ ਰਾਮ ਦੇ ਉਤਕਰਸ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਭ ਲੋਕ, ਚੌਕਾਂ ਤੇ ਸਭਾ-ਭਵਨਾਂ 'ਚ ਝੁੰਡਾਂ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਸ 'ਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। "ਅਹਾ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣਗੇ।" "ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਨਸੀਬ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੇਖ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਬਣਨਗੇ।" "ਰਾਘਵ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਚਿਰ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਵੇਖਾਂਗੇ।" ਜਦ ਨਗਰਵਾਸੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਲੋਕ, ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿੰਡਾਂ 'ਚੋਂ ਆਏ। ਉਹ ਲੋਕ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਆਏ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭੀੜਾਂ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਫੈਲ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ ਸੀ।