ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ ਮਹਾਨ नगਰੀ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਕੋਈ ਸੋਹਣੇ ਗਹਣੇ, ਮੋਹਕ ਮਾਲਾ, ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਮੁਕੁਟ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇ ਸਜ-ਧਜ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਅਸਫਾਈ, ਅਲੋੜ-ਮੋੜ, ਜਾਂ ਅਸੁਧ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਰ ਕੋਈ ਸੁਚੱਜਾ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ, ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਲੋਂ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਪੀ, ਚੋਰ, ਮਿਸਰ, ਜਾਂ ਬੁਰੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਸਭ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਰੂਪ ਕੰਮ ਕਰਦੇ, ਯਜਨਾ ਤੇ ਹੋਮ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦੇ, ਦਾਨ-ਪੁਨ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਨਾਸਤਿਕਤਾ, ਝੂਠ, ਅਵਿਦਿਆ, ਈਰਖਾ, ਜਾਂ ਮੂਰਖਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਭ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ, ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਣ ਕਰਦੇ, ਦਾਨ-ਪ੍ਰਤੀ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਅਤੇ ਮਨ-ਮਤ ਵਿੱਚ ਨਿਰੋਲ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੇ। ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਹਰ ਨਰ-ਨਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੋਭਾ, ਸੁਭਾਗ, ਅਤੇ ਰਾਜ-ਭਗਤੀ ਸੀ; ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉੱਚੀ ਤਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਅਤਿਥੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ, ਦਿਲਦਾਰੀ, ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਲੋਕ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ—ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤੇ, ਪਤਨੀ—ਦੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਕਸ਼ਤਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਵੈਸ਼ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਤਿੰਨ ਉੱਚੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ। ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਰਦੀ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਮਨੂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧੇ, ਕਲਾ-ਕੁਸ਼ਲ, ਦਯਾ, ਅਤੇ ਅਟੱਲਤਾ ਵਾਲੇ, ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਗਫ਼ਾ ਵਾਂਗ, ਵਸਦੇ। ਕਾਮਬੋਜ ਤੇ ਬਾਹਲੀਕ ਦੇ ਜਨਮ ਹੋਏ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਦਰਿਆਈ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਂਧਯ ਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤ-ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ। ਏਰਾਵਤ ਤੇ ਮਹਾਪਦਮ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਅੰਜਨਾ ਤੇ ਵਾਮਨਾ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹਾਥੀ, ਅਤੇ ਭਦ੍ਰ, ਮੰਦਰ, ਮ੍ਰਿਗ, ਭਦ੍ਰਮੰਦਰ, ਭਦ੍ਰਮ੍ਰਿਗ, ਮ੍ਰਿਗਮੰਦਰ ਹਾਥੀ ਵੀ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ। ਸਦਾ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਅਯੋਧਿਆ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਤ੍ਯਨਾਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ—ਦੋ ਯੋਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲੀ ਹੋਈ, ਉਥੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦਸ਼ਰਥ ਵਸਦੇ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ। ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਦੇ। ਅਯੋਧਿਆ, ਸਤ੍ਯਨਾਮਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਘਰਾਂ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹਥੀਂ ਸੁਚੱਜੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਦੀ। ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਗੁਣਵਾਨ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਹਾਵ-ਭਾਵ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗੇ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਅੱਠ ਮੰਤਰੀ—ਧ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਯੰਤ, ਵਿਜਯ, ਸੁਰਾਟਰ, ਰਾਟਰਵਰਧਨ, ਅਕੋਪ, ਧਰਮਪਾਲ, ਅਤੇ ਅਠਵਾਂ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਜ-ਕਾਜ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ—ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਅਤੇ ਰਾਜਕਾਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ—ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵ—ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਤਰੀ—ਸੁਯਜ्ञ, ਜਾਬਾਲੀ, ਕਾਸ਼ਯਪ, ਗੌਤਮ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਅਤੇ ਕਾਟਿਆਯਨ—ਸਭ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਦਵਾਨ, ਨਿਯਮਤ, ਨਮ੍ਰ, ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰਵ-ਪੁਰੋਹਿਤ, ਗਿਆਨ, ਨਿਯਮ, ਤੇ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਵਾਲੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਗੁੱਸੇ, ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਲਾਭ ਲਈ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਜਾਂ ਪਰਾਇਆ, ਕੀਤਿਆ, ਹੋ ਰਿਹਾ, ਜਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ—even ਗੁਪਤ—ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਚਰਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਦੋਸਤੀ ਵਿਚ ਪੱਕੇ, ਅਤੇ ਜਰੂਰੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। ਰਾਜਸੁ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੂੰ—even ਵੈਰੀ—ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ। ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੁਸਤ, ਰਾਜ-ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਅਤੇ ਨਿਰੋਲ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ, ਖਜਾਨਾ ਭਰਦੇ, ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਲਗਾਉਂਦੇ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਇਕ-ਮਨ, ਸਭ ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ; ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਵਿਚ ਕੋਈ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਜਾਂ ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਪੂਰਾ ਰਾਜ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ। ਸਭ ਸੁਚੱਜੇ, ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ, ਜਾਗਰੂਕ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਲਏ, ਬਹਾਦਰੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਵੇਕ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ। ਸਭ ਗੁਣਵਾਨ, ਕੋਈ ਗੁਣ-ਹੀਨ ਨਹੀਂ, ਸੰਧੀ-ਵਿਗ੍ਰਹ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ, ਅਤੇ ਸੁਭਾਗੀ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿਚ ਰਾਜ-ਕਾਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਚਤੁਰਾਈ, ਅਤੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ ਮੀਠਾ ਬੋਲਣ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ਼ਰਥ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਵਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਗੁਪਤ-ਚਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।