ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਲ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਓ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਅੱਜ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਰਾਜਸੁਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜਪਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ।" ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਤਪੱਸਵੀ ਸਨ, ਨੇ "ਜੈਸਾ ਹੁਕਮ" ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਅਤੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਤਾਂ ਜੋ ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਸਕਣ। ਜਦੋਂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਰਥ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਾਰਿਆ। ਰਾਮ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਮ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਅਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰ। ਕਿਉਂਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਪਿਆਰ ਵਸ਼, ਤੈਨੂੰ ਯਥਾ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਰਾਜਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣਗੇ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਯੰਯਮੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਵਾਇਆ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯਥੋਚਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ। ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਖਦਾਈ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਘਰ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੋਵਰ ਵਾਂਗ, ਖੁਸ਼ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰਸਤਾ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਠਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਉਤਸੁਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਭੀੜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਸ ਦਿਨ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ, ਜੋ ਝਾੜੂ ਲਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀਆਂ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਉਡੀਕ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ, ਜੋ ਮੌਕੇ ਲਈ ਵੈਭਵੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਉਤਸਵ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ, ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਵਿਚੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ ਮਹਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਿਹੜੇ ਸਭਾ-ਸਦੱਸ ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਠ ਕੇ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਛੱਡ ਕੇ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਲ, ਜੋ ਸੋਹਣੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੁੱਖ ਪੁਰੋਹਿਤ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਯੰਯਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਪਾਤਰ ਫੜ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਪਚਾਰ ਦੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਆਹੁਤੀ ਖਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਗਲ ਲਈ, ਉਹ ਕੁਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇਕ ਪਹਰ ਬਾਕੀ ਸੀ, ਰਾਮ ਜਾਗ ਪਏ ਅਤੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਇਆ। ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਭਟ, ਕੁਲਕਰ, ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਨੋਹਰ ਬੋਲ ਸੁਣਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਮ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਪੂਰਨ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦੇ ਹੋਏ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਫਿਰ ਸੁਤ-ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪਾਠ ਕਰਵਾਇਆ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗਲਮਈ, ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਉਚਾਰਣ ਦੀ ਧੁਨ, ਵਾਧ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗੀ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਵਾਸੀ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਜਦ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਮੰਦਰ, ਚੌਕ, ਗਲੀਆਂ, ਦੇਵਸਥਾਨ ਅਤੇ ਛੱਤਾਂ ਸਨ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਸੁੰਦਰ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਬੈਨਰ ਲਹਿਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਵਿਖੇ ਵੀ ਸਜਾਵਟ ਹੋਈ। ਸਭਾ-ਭਵਨਾਂ ਅਤੇ ਅਣਚਿੰਨ੍ਹੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਏ ਗਏ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ, ਨਟ, ਨਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਮਨ-ਅਨੁਕੂਲ ਤੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਰਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਲੋਕ, ਚੌਕਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ।