ਦਸ਼ਰਥ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਵਲ ਉਤਸੁਕ ਹੈ। ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ, ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਾਂਗਾ। ਅੱਜ ਰਾਤ ਤੋਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਯਮ ਨਾਲ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੌਣਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਮਿਤਰ ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਸੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਭਰਤ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਭਰਤ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਰ ਜੋ ਸਤਪੁਰਸ਼ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠੀ, ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਸੁਣ ਕੇ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੌਸਲਿਆ ਅੱਖਾਂ ਮੂੰਦ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸੁਮਿਤਰਾ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਨ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਰਤ-ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਆ ਕੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਗੇ। ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅੱਜ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਆਚਾਰਿਆ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕੱਲ੍ਹ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਕਰਣਯੋਗ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਜ ਹੀ ਮੇਰੇ ਤੇ ਵਿਦੇਹੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਓ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਸਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਮੀ ਆਸ ਪੂਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਰੋਣ-ਹੱਸਣ ਵਾਲੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂ, ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ ਨਾਸ ਹੋਣ। ਤੂੰ ਧਨ-ਸਮਿੱਥ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਕ ਤੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਭ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਖੀਰਕਾਰ ਫਲ ਲਿਆਈ ਹੈ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਹੁਣ ਇਹ ਰਾਜ-ਮਹਿਮਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।” ਮਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਜੋੜੇ ਹੱਥ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ। ਇਹ ਰਾਜ-ਭਾਗ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਆਪ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਰਾਜ ਦੇ ਸੁਖ-ਫਲ ਭੋਗ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਰਾਜ ਦੋਵਾਂ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਿਖਿਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਕਕੁਤਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅੱਜ ਉਪਵਾਸ ਕਰਵਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਪੂਰਨ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਣ।” ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਆਦਰਨੀਯ ਸੀ, ਨੇ “ਜੀ ਹੋਣ” ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਥ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰ ਪਏ। ਰਾਮ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਹਲੋਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਸਕਣ। ਰਾਮ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਰਥ ਕੋਲ ਪੁੱਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਰਥ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਾਰਿਆ। ਰਾਮ ਦੀ ਨਮਰਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਉਚਿਤ ਬਚਨ ਕਹੇ, “ਰਾਮ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲੇਗਾ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰ। ਕੱਲ੍ਹ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਪਿਆਰ ਵਸ਼, ਤੈਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਸੀ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਯਮੀ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਵਿਦੇਹੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਵਾਇਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਜ-ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲਿਆ ਤੇ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਘਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮਰਦ-ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰੋਵਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਪੰਛੀ ਚਹੁੰਫੇ ਉੱਡ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਉੱਥੋਂ, ਜੋ ਰਾਜ-ਮਹਿਲ ਵਰਗਾ ਘਰ ਸੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨਿਕਲੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰਸਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਪੂਰੀ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜ-ਮਾਰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਤਸੁਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ।