ਇਕ ਦਿਨ ਦਸ਼ਰਥ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਪੁੱਤਰ, ਜੋਤਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਕਠੋਰ ਗ੍ਰਹਾਂ—ਸੂਰਜ, ਮੰਗਲ ਤੇ ਰਾਹੂ—ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਐਸੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੌਤ ਜਾਂ ਭਿਆਨਕ ਕਲੇਸ਼ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਘਵ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਵਾ ਲੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਬੜੇ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਪੂਰਵਾਸ਼ਾਢ਼ਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰਸੋਂ ਪੁਸ਼ਿਆ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੋਵੇਗਾ—ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਇਹ ਪੱਕਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੁਸ਼ਿਆ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਇਹੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ, ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਵਾਂਗਾ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪੇ ਉੱਤੇ ਸੰਯਮ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਦਰਭਾ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਾਤ ਬਿਤਾ। ਤੇਰੇ ਦੋਸਤ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚੌਕਸੀ ਕਰਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਸੇ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਰਤ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਭਰਤ ਵੀ ਸਦਾ ਨੇਕ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ, ਧਰਮੀ, ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਸਥਿਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਨੇਕ ਤੇ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਰਾਘਵ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਚੁੱਪਚਾਪ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ, ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੁਮੀਤਰਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਵੀ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਸੁਣ ਕੇ ਲਿਆਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕੌਸਲਿਆ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁਮੀਤਰਾ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖੜੀ ਸੀ। ਜਦ ਉਸਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਸ਼ਿਆ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣੇਗਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਤੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਮਾਂ ਕੋਲ ਰਾਮ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹੇ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਨਗੇ। ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅੱਜ ਰਾਤ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਲਈ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਲਈ ਕਰਵਾਓ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਕੌਸਲਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਲੰਮੀ ਚਾਹਤ ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ, ਤੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂ। ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਤੂੰ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਮੀਤਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਚੰਗੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸਬਰ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਰਾਜਯੋਗ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਪੁੱਤਰ।” ਮਾਂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ। ਇਹ ਰਾਜਯੋਗ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਆਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦੂਜਾ ਅੰਸ਼ ਹੈਂ। ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਰਾਜ ਦੇ ਆਨੰਦ ਤੇ ਫਲ ਭੋਗ; ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੋਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ, ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਬਾਰੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵਰਤ ਰਖਵਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਹੋਵੇ।” ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ, “ਜਿਵੇਂ ਆਗਿਆ,” ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਮਹਾਨ ਤੇ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰਖਵਾਉਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਉਤਸ਼ਾਹੀਤ ਤੇ ਨਮਰ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਸਕੇ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਰਥ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਾਰਿਆ। ਰਾਮ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਗਈਆਂ। ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, “ਰਾਮ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲੇਗਾ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਤੇ ਸੀਤਾ, ਦੋਵੇਂ ਵਰਤ ਰੱਖੋ। ਕੱਲ੍ਹ, ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਰਖਵਾਇਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ-ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਘਰੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਆਦਰ, ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ।